Hiển thị các bài đăng có nhãn Dạy và học. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Dạy và học. Hiển thị tất cả bài đăng
Văn tả người
Nhãn: Dạy và học
Những quan sát, so sánh của các em học sinh nhiều khi chân thật quá mức.
Trẻ nhỏ luôn có những suy nghĩ lạ về những người xung quanh.
1. Tả ông em:
- Ông ngoại em năm nay đã 70 tuổi. Ông có dáng người thấp, gầy. Răng của ông thì toàn răng giả.
- Em rất thương ông của em, vì mỗi khi em buồn là ông thường rủ em chơi siêu nhân cùng ông.
- Ông em năm nay đã ngoài 90, tóc ông em mọc lún phún như lông chim.
- Ông em già lắm. Nước da ông đồi mồi. Và đặc biệt ông em có một rừng lông chân.
- Nhà em có nuôi một ông nội, sáng nào ông cũng ra sân ngáp ba ngáp.
- Nhà em có một ông nội, năm nay đã gần 80. Nước da của ông không còn mịn màng như hồi 20 mà sần sùi ngăm nâu như da con cóc.
- Nhà em có một người tên là ông nội. Ông em nay đã ngoài 70 xuân nhưng da dẻ nhăn nheo hết rồi. Mắt ông to tròn và lấp lánh như hai hòn bi ve. Miệng ông cười thật tươi và khi cười để lộ hàm răng trắng đều như hạt bắp.
2. Tả bà em:
- Bà em rất chăm trồng cây. Trong vườn bà có trồng quả khoai lang.
- Bà em năm nay đã ngoài 70, khuôn mặt bà hình trái xoan, đôi mắt tròn đen ẩn dưới đôi lông mày lá liễu, mũi dọc dừa, da nhăn nheo chỗ lồi chỗ lõm.
- Khi cười, miệng bà em móm mém như miệng cái hố.
3. Tả mẹ em:
- Chân mẹ em như hai cái cột đình, lúc nào mẹ đi đều nghe tiếng: "Thình, thình, thình" thấy mà ghê.
- Mẹ em có hàm răng trắng như ngà voi, lúc nào cũng nhe ra cười với mọi người.
- Mẹ em có gương mặt dài như trái đu đủ, mắt bồ câu con bay con đậu, sóng mũi mẹ gập ghềnh như sóng biển. Mỗi khi mẹ cười ai cũng phải ngước nhìn...
- Chân mẹ em dài như hai quả mướp. Dáng mẹ đi yểu điệu như người say rượu. Mỗi lần mẹ em vo gạo nhịp nhàng như chú công nhân làm đường.
- Mẹ em có khuôn mặt hình vuông mà bao anh sinh viên hằng mơ ước.
- Mẹ em chân tay mốc meo vì làm ruộng. Mẹ rất thương các con. Mỗi khi đi làm đồng về mẹ đứng giữa sân gọi to: "Chúng mày đâu", mấy chị em vội chạy ra. Mẹ vén áo, rũ cạp quần những con cua đã vặt càng, những con ốc rơi ra lộp bộp. Chúng em vội vàng nhặt chạy vào bếp nướng lên thơm lừng.
4. Tả gia đình em:
Gia đình em có bốn người, bố em, mẹ em, em và một con chó. Ngày nào bố em cũng đóng gạch. Sáng đóng gạch, chiều đóng gạch, tối lại đóng gạch. Em yêu bố em.
5. Tả bố em:
- Bố em năm nay 40 tuổi, da bố em màu cà phê sữa, tóc của bố thì dựng ngược lên như bàn chải đánh giày. Bố em có hàm răng rất trắng nhưng nó chìa ra ngoài, hàng xóm nhà em cứ bảo bố em là anh Linh "Vẩu".
- Bố em là người em yêu quý nhất. Bố em phải làm việc rất vất vả. Mỗi tháng bố em phải nộp cho mẹ em một triệu đồng tiền lương để mẹ em nấu cơm cho mà ăn.
6. Tả chú hàng xóm:
Ở gần nhà em có một chú hàng xóm. Chú hơn tuổi bố em. Sáng nào chú cũng cởi trần mặc quần đùi ngồi trên sân thượng bắn thuốc lào. Cứ nghe tiếng chú bắn thuốc lào là em dậy để đi học, vì thế em không bao giờ đi học muộn.
7. Tả người bạn thân:
- Em có người bạn rất thân tên là Châu. Năm nay Châu lên 10 tuổi, học cùng lớp, ở cạnh nhà em. Châu thân hình cân đối, tóc húi gọn, đầu ngẩng cao như con gà chọi sắp vào trận đấu. Mắt Châu đen láy, mồm rộng, da trắng. Châu lầm lì ít nói, nhưng đã nói thì nói bằng được. Châu đi dép cao su đen đã mòn một nửa.
- Em năm nay đã lên lớp 8 rồi, em có nhiều người bạn thân nhưng em thân nhất là bạn Hoa. Bạn có nước da ngăm đen nhìn lâu mới thấy đẹp, bờ môi như hai quả chuối hột và mông bạn to bằng cái vành nón.
8. Tả bác nông dân:
Trên đường em đi học, em thấy bác nông dân vác trâu ra đồng cày ruộng.
9. Tả cô bán hàng:
Gần nhà em có cô bàn hàng tạp hóa, cô cao mét mốt, cô đi đôi giày mét hai, mắt cô giống mắt bồ câu. Hai má cô lúc nào cũng đỏ như hai quả cà chua chín.
10. Tả về người mà em yêu quý:
Mẹ em rất quý bác hàng xóm, sáng nào hai người cũng ngồi buôn dưa. Bác hàng xóm rất tốt bụng thường mở tủ lạnh nhà em gọt hoa quả và mời em ăn. Em rất quý bác ý.
11. Tả Thánh Gióng đánh giặc:
Khi đánh giặc xong, Thánh Gióng khoác ba lô bay lên trời.
12. Tả thầy cô giáo:
- Cô giáo em có làn da trắng mịn như da em bé. Cổ của cô dài 3 mét giống như con gà nhà em. Trán cô có nhiều nếp nhăn bởi vì cô thức khuya để soạn giáo án cho chúng em học. Đôi bàn tay sần sùi nhưng hơi lòng thòng vì cô viết bảng nhiều quá. Cô thường nói với chúng em là: "tụi em là lũ ngu lâu dốt bền khó đào tạo". Em rất yêu cô giáo em.
- Cô giáo em rất đẹp, hai bàn chân cô như hai viên gạch phồng, cô đi đôi tông lì, mỗi khi cười cô thò ra hai hàm răng trắng phớ.
- Trường em có thầy giáo tên Minh dạy toán. Ai ở trường cũng rất yêu quý thầy và gọi thầy là Minh "Cute" bởi thầy rất đẹp trai và có nụ cười rất duyên.
- Cô chủ nhiệm lớp em tên Mai, cô cao 2m05, nặng 56 kg, thân hình thanh mảnh, nhất là hàm răng của cô, chúng đều tăm tắp như bờ rào ngoài của nhà em.
- Cô giáo em có hàm răng chìa ra như cái mái hiên.
13. Tả em bé
Em bé nhà em mới 6 tháng tuổi, bé rất dễ thương và ngoan ngoãn. Mỗi khi mẹ cho bé ăn mẹ lại làm đủ trò. Ban đầu mẹ gọi anh Mèo ơi, rồi mẹ gọi anh Loa ơi, mẹ gọi anh Lịch ơi mà em vẫn quấy khóc. Thế là mẹ vừa cho bé ăn mẹ vừa nhảy múa tung tăng như con điên trên giường.
Đề bài: Em hãy tả một người thân trong gia đình.
Bài làm:
Trong gia đình, các bạn yêu ai nhất? Riêng tôi, tôi yêu mẹ nhất và mẹ cũng rất yêu quý tôi.
Mẹ tôi là giáo viên. Mẹ có dáng người thon thả. Tuy mẹ không cao nhưng rất cân đối, ai nhìn cũng khen đẹp. Khuôn mặt mẹ tròn, đầy đặn, nước da mẹ trắng hồng. Chính vì thế, trông mẹ trẻ hơn so với tuổi 35 của mình. Mái tóc mẹ mượt mà, óng ả, những sợi tóc nhỏ như tơ xõa xuống hai vai trông thật mềm mại. Đôi mắt dịu hiền luôn nhìn chúng tôi với vẻ trìu mến đầy yêu thương.Khi cười, mẹ để lộ hàm răng trắng bóng và hai lúm đồng tiền rất có duyên. Bàn tay mẹ rất khéo léo. Đôi bàn tay ấy đã bế bồng, chăm sóc anh em tôi từ tấm bé, đã nấu cho gia đình tôi những bữa ăn ngon, đã cầm tay dạy tôi viết từng nét chữ đẹp đẽ trên trang vở. Nhờ có mẹ chỉ bảo, uốn nắn mà suốt ba năm học vừa qua, tôi đều đạt giải cao trong cuộc thi "Viết chữ đẹp" cấp Tỉnh.
Mẹ tôi là một người phụ nữ đảm đang. Mẹ vừa giỏi việc trường vừa đảm việc nhà. Bố tôi thường đi làm xa, một mình mẹ phải đảm đương tất cả mọi việc trong gia đình như đi chợ, nấu cơm, giặt giũ, dọn dẹp nhà cửa, bảo ban anh em tôi học hành... Thế mà việc nào mẹ cũng làm tốt. Bác Thu tôi là người nổi tiếng sạch sẽ gọn gàng mà khi về nhà tôi chơi cũng phải thốt lên lời khen mẹ. Bác bảo: “Mợ bận nhiều việc thế mà nhà cửa chỗ nào cũng sạch tinh.” Mẹ tôi nấu ăn cũng thật hết ý. Vì thế, những bữa cơm mẹ nấu dù giản dị nhưng vẫn ngon miệng. Bố tôi rất thích ăn món canh cá nấu chua mẹ làm. Bố bảo bố đã ăn nhiều nhưng không ai nấu ngon bằng mẹ. Tối nào sau khi ăn tối và dọn dẹp nhà cửa xong, mẹ cũng bảo ban anh em tôi học hành một lúc, giảng cho tôi và em Khánh những bài khó rồi mới ngồi vào bàn làm việc cho đến khuya. Mẹ rất tận tụy với công việc và yêu thương học trò. Được học mẹ ai cũng thích. Nhiều anh chị đến nay đã trưởng thành, có người đã đi công tác nhưng vẫn đến thăm mẹ vào dịp kỉ niệm ngày Nhà giáo Việt Nam 20-11, ôn lại những kỉ niệm về ngày thơ ấu được mẹ dìu dắt. Nhiều năm liền, mẹ đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở và được tặng nhiều giấy khen về thành tích bồi dưỡng học sinh giỏi. Do có nhiều thành tích trong công tác, năm ngoái, mẹ đã được Ủy ban nhân dân tỉnh tặng danh hiệu Chiến sĩ thi đua cấp tỉnh. Hai anh em tôi rất tự hào về mẹ.
Mọi người trong gia đình tôi đều yêu quý mẹ, riêng tôi lại càng yêu quý mẹ hơn. Mẹ ơi, con sẽ cố gắng học thật giỏi để mẹ vui lòng.
Nguyễn Đồng Đức Việt
Văn tả mẹ
Nhãn: Dạy và học
Nhân con trai lớp 5 làm văn tả mẹ, tôi cũng thử tìm một số bài văn cho con tham khảo. Thấy thật xúc động khi đọc bài viết này.
Giờ tập làm văn, tôi luôn được cô giáo khen bài viết của mình và thường lên đứng giữa lớp để đọc bài tập làm văn của mình cho cả lớp nghe. Bài viết của tôi bao giờ cũng đạt điểm 7, 8 - điểm cao nhất dành cho môn tập làm văn. Tôi luôn hãnh diện vì điều đó và dường như chưa một bạn nào trong lớp phá được “kỷ lục” của tôi.
Như mọi khi, tôi lại được cô giáo gọi lên đọc bài văn “Em hãy tả về người mẹ của mình”. Tôi ngước cao mặt, đĩnh đạc bước lên giữa lớp trong sự nể phục của các bạn và cất cao giọng đọc: “Mẹ em là người tuyệt vời nhất. Mẹ đẹp như cô tiên trong truỵên cổ tích. Mái tóc mẹ dài óng ả buông xõa ngang lưng. Mẹ gội đầu bằng trái bồ kết nên tóc mẹ vừa mượt vừa suôn. Mẹ bảo ”Lớn lên con gái đừng gội đầu bằng dầu gội mà nấu trái bồ kết gội cho tóc đẹp như của mẹ”. Mẹ có khuôn mặt đẹp như trăng rằm. Mỗi khi mẹ cười hai hàm răng mẹ trắng ngần trông đẹp lắm! Mẹ vừa dịu dàng lại vừa đảm đang. Đi làm về, mẹ vừa vào bếp nấu cơm cho cả gia đình, tối mẹ lại dạy em học bài, dọn dẹp nhà cửa rồi mới đi ngủ. Những đêm đông trời trở rét, nửa đêm mẹ lại thức giấc đắp lại tấm chăn cho em... Trong trái tim em, mẹ là tất cả, mẹ là cô tiên tuỵêt vời nhất trong cuộc đời em...”.
Đó là những lời văn mà tôi đã được chị gái dạy để tả về người mẹ của mình. Những bài văn của tôi luôn được điểm cao vì trước khi viết tôi luôn “tham khảo” ý kiến của chị rồi tưởng tượng thêm để diễn đạt cho hay. Có lẽ với trí tưởng tượng phong phú nên tôi sớm nổi tiếng là học sinh giỏi văn của trường.
Đọc xong bài văn tả mẹ của mình, tôi sướng lâng lâng trong người và đi về chỗ trong tiếng vỗ tay của các bạn. Đợi giây lát, cô tôi bảo: “Bài văn tả mẹ của bạn Duyên rất hay. Câu cú gãy gọn, diễn đạt trôi chảy. Các em nên học cách diễn đạt của bạn để viết văn cho hay và phải đọc thêm nhiều sách. Hôm nay, cô muốn các em nghe thêm một bài văn nữa. Cô mời bạn Hùng".
Tôi thoáng ngạc nhiên vì Hùng mồ côi mẹ từ năm 6 tuổi, nhà Hùng rất nghèo và Hùng chỉ học giỏi môn toán. Tôi thầm cười khi nghĩ “Chắc Hùng viết nhăng viết cuội nên bị cô phê bình đây”. Hùng cúi đầu cầm tập bước lên bảng và đọc: “ Em không còn mẹ. Mẹ mất đã lâu lắm rồi nên em không nhớ rõ khuôn mặt của mẹ. Mỗi lần nhớ mẹ, em chỉ nhìn lên tấm ảnh trên bàn thờ mẹ, nhớ mẹ, thương mẹ rồi chỉ biết khóc mà thôi! Mẹ mất khi em bé của em mới một tuổi. Lúc đó ba cực lắm vì phải vừa đi làm vừa nuôi em và em gái. Em gái cứ bệnh rồi khóc hoài. Sáng, ba dậy thật sớm để nấu cháo để lấy nước pha sữa cho em. Mùa mưa, nhà dột ướt không đủ chỗ ngủ, ba ru em và em gái ngủ xong rồi nằm xuống sàn nhà. Sáng thức dậy em đã thấy ba nấu sẵn nồi cháo và kèm theo tờ giấy dặn:”Con nhớ ăn sáng rồi mới đi học”. Ba em là công nhân vệ sinh nên sáng phải dậy thật sớm làm sạch đường phố trước khi mọi người thức giấc. Em chuẩn bị đi học ba mới trở về lo cho em gái. Buổi chiều, em đi học về trông em cho ba đi làm tiếp. Ba em cực lắm nhưng lúc nào ba cũng dịu dàng như mẹ. Em ước ao mẹ mình còn sống để đỡ đần công việc cho ba. Em thèm được như các bạn có mẹ, được mẹ ôm vào lòng, được mẹ khâu áo khi bị rách, được nghe mẹ hát ru em bé ngủ như cô Tư ở sát nhà. Mỗi lần nghe cô Tư hát ru con, em lại nhớ mẹ và nước mắt trào ra. Ba bảo: “Mẹ bây giờ đã thành cô tiên ở tận trên trời cao, mẹ cũng nhớ và thương con lắm nên con phải học thật giỏi mẹ mới vui”. Em cũng thầm hứa với ba, sẽ học giỏi, học giỏi rồi mẹ sẽ sống lại với cha con mình, phải không ba?
Em càng lớn mái tóc ba càng bạc nhiều hơn. Nhìn ba tảo tần lo cho em và em gái ăn học, em thương ba lắm chỉ mong mình nhanh lớn để đi làm giúp ba, nuôi em gái. Em không còn mẹ nhưng ba chính là người mẹ vĩ đại trong cuộc đời em. Em yêu ba vô cùng...”.
Những dòng cuối cùng, Hùng đã đọc trong nước mắt, cả lớp đều khóc, cả cô giáo cũng khóc và không biết tự lúc nào, nước mắt của tôi cũng lăn dài trên khuôn mặt của mình...
Chiều nay, con gái tôi về nói với mẹ: “Mẹ dạy con bài văn tả về mẹ nha mẹ”. Tôi ôm con gái vào lòng và kể lại câu chuyện bài tập làm văn tả mẹ của Hùng cách đây hơn 20 năm...
Tác giả: HỒ DUYÊN
Soạn thảo văn bản trên máy tính đang thay thế viết tay…;bài thi trắc nghiệm chỉ cần tô đậm những vòng tròn…Điện thoại di động chỉ cần “chạm – đa chạm”…Nhưng trong học tập và rèn luyện không nên xem thường chữ viết tay.
>> Vì sao chữ viết học sinh ngày càng xấu?
Trừ một số trường hợp, do điều kiện thời gian cần viết nhanh như ghi bài giảng, làm bài thi…còn nếu suy nghĩ, viết nhật kí, viết bài bình thường không cần quá vội thì nên xem đây như một dịp luyện chữ viết sao cho đúng, cho rõ ràng và nếu có hứng thú để viết chữ đẹp thì càng tốt… Nếu tiếc thời gian thì hãy tốc kí hoặc sử dụng máy tính…có người sợ viết tay mất thời gian, sợ dòng chữ không theo kịp ý tưởng nhưng thực ra cả một đời chắc gì viết được văn bản nào ra hồn… Hãy luyện cho việc viết chữ trở nên nhẹ nhàng, thanh thản, tìm thấy sự thú vị, như được thưởng thức nghệ thuật thể hiện những dòng chữ đầy cá tính của mình, sau này nhìn lại vẫn thấy thích. Có lẽ vì thế mà nhiều người “gò” chữ ký của mình khá công phu… Nguyễn Trãi có câu thơ rất hay, thể hiện phong thái bậc hiền triết: “Phiến sách ngày xuân ngồi chấm câu”. Văn bản chữ Hán hoặc chữ Nôm ngày xưa dành cho người đọc cái thú tự chấm câu.Nguyễn Tuân viết “những nét chữ vuông tươi tắn nó nói lên những cái hoài bão tung hoành của một đời con người”,(Chữ người tử tù) tất nhiên đây là chữ Hán-tượng hình nhưng cũng gợi những suy nghĩ về chữ quốc ngữ…
Mỗi ngày dành chút thời gian suy tư và viết lại thành những dòng chữ bình
thường, xem đó là bài tập thực hành vừa viết chữ vừa luyện tinh thần. Viết như một cách thức suy nghĩ, khi khó tập trung tư tưởng thì viết là cách tập trung hiệu quả.. Hãy cố viết những ý tưởng thành câu cú hoàn chỉnh, chữ đủ nét, rõ ràng… không nên chỉ ghi những ý tưởng rời rạc, nhiều khi mơ hồ, sau này sẽ khó hiểu… Trừ một số người có trí nhớ tốt, phần lớn những ý nghĩ trừu tượng rất khó nhớ, nghĩ trước quên sau, nếu như lúc đó có một tờ giấy để viết chữ hoặc sơ đồ thì sẽ nhanh hơn nhiều. Ngạn ngữ Ả rập :“Trí nhớ tốt nhất không bằng nét mực mờ nhất”.
Cách rèn chữ đẹp ở một số trường phổ thông hiện nay đẹp thì có đẹp nhưng coi chừng biến thành máy móc, vô hồn nếu quá đặt nặng về kĩ thuật, học sinh viết rất giống nhau, đều đặn như khuôn mẫu, như được sản xuất hàng loạt theo kiểu chữ in trong máy tính. Ngoài ra, học sinh có đủ năng lực nhận thức, nên phải đặc biệt chú ý nội dung trong những hàng chữ; đọc lại những dòng chữ mà nội dung tầm thường, đọc mãi mất cả hứng thú thì có ý nghĩa gì? Viết nhật kí mà chữ không rõ ràng, không ngay ngắn nhìn thấy nản không muốn đọc lại.
Cách viết các dấu hỏi, ngã, sắc, huyền cũng nói lên tính cách hoặc trạng thái tinh thần. Người vội vàng, thiếu cẩn thận, thiếu kiên nhẫn viết dấu hỏi dấu sắc không khác nhau; có người viết dấu huyền như dấu sắc, quẹt một đường ngang cho xong chuyện, có người viết dấu mũ thật rõ ràng, có đỉnh là một mũi nhọn nhưng cũng có người viết cho nhanh như một cánh cung úp xuống…có người viết chữ t với nét ngang thật dài, có người viết chữ g chữ y“cụt đuôi” hoặc ngược lại quá “phong cách” với nét cuối đâm thẳng xuống rồi ngoặt lên nhìn như một mũi dao găm; có người thích những đường cong nên chữ n và chữ u quá “mềm” nhìn không khác nhau… những người này nên viết tên riêng bằng chữ in hoa trên đơn từ … Cách kết thúc một chữ cũng cần được quan tâm, hướng lên hay xuống hoặc ngưng lại…Một số người viết chữ g và chữ h thiếu nét, đánh đố người đọc, trong khi người khác nét cuối như bay vút lên trời. Nếu để luyện tinh thần có lẽ nên thong thả viết những chữ cái này, những dấu này như là cách luyện sự kiên nhẫn, bình tĩnh, kiềm chế. Có sách viết rằng chữ nghiêng là biểu hiện của ý chí mạnh mẽ, nghị lực (?)…Chữ nét tròn là mẫu người dễ tính (!). Nét chữ rõ ràng, mạnh mẽ là thể hiện tính nghiêm túc, ý chí quyết tâm…và là một thói quen tốt.
>> Vì sao chữ viết học sinh ngày càng xấu?
Trừ một số trường hợp, do điều kiện thời gian cần viết nhanh như ghi bài giảng, làm bài thi…còn nếu suy nghĩ, viết nhật kí, viết bài bình thường không cần quá vội thì nên xem đây như một dịp luyện chữ viết sao cho đúng, cho rõ ràng và nếu có hứng thú để viết chữ đẹp thì càng tốt… Nếu tiếc thời gian thì hãy tốc kí hoặc sử dụng máy tính…có người sợ viết tay mất thời gian, sợ dòng chữ không theo kịp ý tưởng nhưng thực ra cả một đời chắc gì viết được văn bản nào ra hồn… Hãy luyện cho việc viết chữ trở nên nhẹ nhàng, thanh thản, tìm thấy sự thú vị, như được thưởng thức nghệ thuật thể hiện những dòng chữ đầy cá tính của mình, sau này nhìn lại vẫn thấy thích. Có lẽ vì thế mà nhiều người “gò” chữ ký của mình khá công phu… Nguyễn Trãi có câu thơ rất hay, thể hiện phong thái bậc hiền triết: “Phiến sách ngày xuân ngồi chấm câu”. Văn bản chữ Hán hoặc chữ Nôm ngày xưa dành cho người đọc cái thú tự chấm câu.Nguyễn Tuân viết “những nét chữ vuông tươi tắn nó nói lên những cái hoài bão tung hoành của một đời con người”,(Chữ người tử tù) tất nhiên đây là chữ Hán-tượng hình nhưng cũng gợi những suy nghĩ về chữ quốc ngữ…
Mỗi ngày dành chút thời gian suy tư và viết lại thành những dòng chữ bình
thường, xem đó là bài tập thực hành vừa viết chữ vừa luyện tinh thần. Viết như một cách thức suy nghĩ, khi khó tập trung tư tưởng thì viết là cách tập trung hiệu quả.. Hãy cố viết những ý tưởng thành câu cú hoàn chỉnh, chữ đủ nét, rõ ràng… không nên chỉ ghi những ý tưởng rời rạc, nhiều khi mơ hồ, sau này sẽ khó hiểu… Trừ một số người có trí nhớ tốt, phần lớn những ý nghĩ trừu tượng rất khó nhớ, nghĩ trước quên sau, nếu như lúc đó có một tờ giấy để viết chữ hoặc sơ đồ thì sẽ nhanh hơn nhiều. Ngạn ngữ Ả rập :“Trí nhớ tốt nhất không bằng nét mực mờ nhất”.
Cách rèn chữ đẹp ở một số trường phổ thông hiện nay đẹp thì có đẹp nhưng coi chừng biến thành máy móc, vô hồn nếu quá đặt nặng về kĩ thuật, học sinh viết rất giống nhau, đều đặn như khuôn mẫu, như được sản xuất hàng loạt theo kiểu chữ in trong máy tính. Ngoài ra, học sinh có đủ năng lực nhận thức, nên phải đặc biệt chú ý nội dung trong những hàng chữ; đọc lại những dòng chữ mà nội dung tầm thường, đọc mãi mất cả hứng thú thì có ý nghĩa gì? Viết nhật kí mà chữ không rõ ràng, không ngay ngắn nhìn thấy nản không muốn đọc lại.
Cách viết các dấu hỏi, ngã, sắc, huyền cũng nói lên tính cách hoặc trạng thái tinh thần. Người vội vàng, thiếu cẩn thận, thiếu kiên nhẫn viết dấu hỏi dấu sắc không khác nhau; có người viết dấu huyền như dấu sắc, quẹt một đường ngang cho xong chuyện, có người viết dấu mũ thật rõ ràng, có đỉnh là một mũi nhọn nhưng cũng có người viết cho nhanh như một cánh cung úp xuống…có người viết chữ t với nét ngang thật dài, có người viết chữ g chữ y“cụt đuôi” hoặc ngược lại quá “phong cách” với nét cuối đâm thẳng xuống rồi ngoặt lên nhìn như một mũi dao găm; có người thích những đường cong nên chữ n và chữ u quá “mềm” nhìn không khác nhau… những người này nên viết tên riêng bằng chữ in hoa trên đơn từ … Cách kết thúc một chữ cũng cần được quan tâm, hướng lên hay xuống hoặc ngưng lại…Một số người viết chữ g và chữ h thiếu nét, đánh đố người đọc, trong khi người khác nét cuối như bay vút lên trời. Nếu để luyện tinh thần có lẽ nên thong thả viết những chữ cái này, những dấu này như là cách luyện sự kiên nhẫn, bình tĩnh, kiềm chế. Có sách viết rằng chữ nghiêng là biểu hiện của ý chí mạnh mẽ, nghị lực (?)…Chữ nét tròn là mẫu người dễ tính (!). Nét chữ rõ ràng, mạnh mẽ là thể hiện tính nghiêm túc, ý chí quyết tâm…và là một thói quen tốt.
a. Kĩ năng viết những câu văn sinh động, gợi tả, gợi cảm, giàu hình ảnh và nhạc điệu:
Muốn viết được câu văn hay, ngoài việc dùng từ chính xác, câu văn cần phải có hình ảnh. Có hình ảnh, câu văn sẽ có màu sắc, đường nét, hình khối,...Để câu văn có hình ảnh, cần lưu ý hướng dẫn HS sử dụng các từ ngữ gợi tả, gợi cảm và các biện pháp nghệ thuật như so sánh, nhân hoá, điệp ngữ, đảo ngữ,...Các hình thức nghệ thuật này sẽ làm cho câu văn trở nên sinh động hơn rất nhiều.
*Với cùng một nội dung thông báo, song với mỗi cách viết lại có một cách hiểu khác nhau.
VD: Với nội dung: Con sông chảy qua một cánh đồng, ta có thể diễn tả bằng nhiều cách như sau :
- Con sông nằm uốn khúc giữa cánh đồng xanh mướt lúa khoai. (Vẻ đẹp thuần tuý).
- Con sông khoan thai nằm phơi mình trên cánh đồng xanh mướt lúa khoai. (Vẻ đẹp khoẻ khoắn).
- Con sông hiền hoà chảy qua cánh đồng xanh mướt lúa khoai. ( Vẻ đẹp hiền hoà).
- Con sông lặng lẽ dấu mình giữa cánh đồng xanh mướt lúa khoai. (Vẻ đẹp trầm tư).
- Con sông mềm như một dải lụa vắt ngang qua ánh đồng xanh mướt lúa khoai. (Vẻ đẹp thơ mộng)
......
Như vậy, ý của câu văn hoàn toàn phụ thuộc vào ngụ ý của người viết.Với mỗi một cách diễn đạt khác nhau lại cho một giá trị biểu cảm khác nhau.
Từ cách dẫn dắt, gợi mở của giáo viên và từ một ý cho trước hay từ một câu đơn (chỉ có một cụm chủ ngữ, vị ngữ), giáo viên hướng dẫn học sinh tập mở rộng câu bằng cách thêm các thành phần phụ cho câu như: trạng ngữ, bổ ngữ, động từ, tính từ, từ láy, từ tượng hình, từ tượng thanh,…Sử dụng các hình ảnh, chi tiết sinh động biểu cảm; các biện pháp nghệ thuật như: nhân hoá, so sánh, điệp từ, điệp ngữ, hoán dụ, phóng đại,…làm cho cách diễn đạt câu văn, đoạn văn, thêm cụ thể, sống động giúp người đọc như cùng cảm nhận với mình.
Yêu cầu rèn luyện kĩ năng này có thể thực hiện ở các tiết học luyện từ và câu hoặc tiết trả bài tập làm văn. Bài tài tập luyện viết câu sẽ giúp học sinh có ý thức viết văn ngày càng chặt chẽ về ý tứ, sinh động, giàu xúc cảm,…Từ đó giúp các em thêm hứng thú học tập môn Tiếng Việt nói chung và phân môn Tập làm văn nói riêng. Sau đây là một số ví dụ (bài tập) về cách dùng từ, viết câu văn sinh động:
*Bài tập 1: Từ những câu văn đã cho, viết lại cho sinh động, gợi cảm xúc bằng cách thêm biện pháp nghệ thuật:
- Các em học sinh quần áo đủ màu sắc sặc sỡ đang nô đùa trên sân trường.
+Các em học sinh quần áo đủ màu sắc sặc sỡ đang nô đùa trên sân trường tựa như một đàn bướm xinh tung tăng bay lượn. (Biện pháp so sánh).
-Bông hoa hồng xinh đẹp.
+Bông hoa hồng xinh đẹp đang tươi cười và thì thầm toả hương thơm. (Biện pháp nhân hoá).
- Tôi yêu những người dân đi biển làng tôi, mặt biển trong xanh dậy sóng và những con thuyền rẽ sóng ra khơi.
+ Tôi yêu những người dân đi biển làng tôi, yêu mặt biển trong xanh dậy sóng và yêu những con thuyền rẽ sóng ra khơi. (Biện pháp điệp từ).
-Xa xa, những cánh buồm nhấp nhô trên sông, mấy người dân chài thấp thoáng, vài cách chim chiều tản mạn bay về tổ.
+Xa xa, nhấp nhô những cánh buồm trên sông, thấp thoáng mấy người dân chài, tản mạn vài cánh chim chiều bay về tổ. (Biện pháp đảo ngữ).
*Bài tập 2: Điền thêm từ thích hợp vào chỗ dấu chấm chấm để tạo thành những câu văn gợi tả, gợi cảm:
-Cổng trường…chúng em vào lớp.
+Cổng trường đang giang rộng vòng tay đón chúng em vào lớp. (Biện pháp nhân hoá).
- Chú mèo mướp có đôi mắt tròn đen…
+ Chú mèo mướp có đôi mắt tròn đen như hai hạt nhãn, bộ râu rung rung trắng như cước. (Biện pháp so sánh).
- Tôi lớn lên bằng…
+Tôi lớn lên bằng tình thương của mẹ, tình thương của cha, tình thương chở che của bà con làng xóm. (Biện pháp điệp ngữ).
*Bài tập 3: Diễn đạt lại những câu văn sau đây bằng cách thêm các từ ngữ, các biện pháp nghệ thuật cho sinh động, gợi cảm.
- Đôi cánh gà mẹ xoè ra rất rộng.
+Đôi cánh gà mẹ xoè ra rất rộng như một chiếc ô vững chãi che chở cho đàn con khỏi mưa.
- Cô Hiền Ngọc bước vào lớp nhẹ nhàng.
+ Cô Hiền Ngọc bước vào lớp nhẹ nhàng như làn gió xuân, mắt nhìn cả lớp thật âu yếm và mến thương.
- Chiếc bảng đen xinh xắn.
+ Chiếc bảng đen xinh xắn, mỗi khi chúng em lau, cậu ta nhoè nhoẹt nước mắt nhưng học hành lại rất chăm chỉ.
Ngoài cách viết câu, dùng từ, ngữ nêu trên; trong giảng dạy giáo viên cần hướng dẫn học sinh chú ý đến các đặc điểm cấu tạo của từ Tiếng Việt là đa dạng về kiểu loại (từ đơn, từ ghép, từ láy), phong phú về ý nghĩa (từ một nghĩa, từ nhiều nghĩa, từ đồng nghĩa, từ trái nghĩa, từ đồng âm khác nghĩa,…), linh hoạt về cách sử dụng (từ dùng trong sinh hoạt, trong sách vở khoa học, từ địa phương, từ nghề nghiệp,…).
Bài 3:
Nhận xét về ý diễn tả và cảm giác được biểu hiện trong từng câu văn dưới đây, từ đó cho biết câu văn nào hay hơn.
a) Từ một tháng nay, trời nắng gay gắt.
b) Đã từ một tháng nay, trời nắng gay gắt.
c) Từ một tháng nay, cái nắng gay gắt từ trên trời cao dội xuống.
d) Từ một tháng nay, cái nắng gay gắt cứ như từ trên trời cao dội xuống.
e) Đã từ một tháng nay, cái nắng gay gắt cứ như từ trên trời cao dội xuống, từ dưới lòng đất bốc lên.
f) Đã từ một tháng nay, cái nắng gay gắt cứ như từ trên trời cao dội xuống, từ dưới lòng đất bốc lên làm con chó Mực nhà em cứ thè lưỡi đỏ và thở hồng hộc.
b. Luyện viết đoạn văn:
- Viết đoạn văn theo đề bài
- Viết đoạn văn theo câu mở đầu
- Viết đoạn văn dựa trên ý của một đoạn thơ, văn….
- Viết đoạn mở bài, thân bài
…..
* Trước hết, HS cần nắm được:
Đoạn văn gồm nhiều câu văn được liên kết chặt chẽ cả về nội dung và hình thức (ý và lời). Vì vậy, khi viết đoạn, chúng ta cần đảm bảo được sự liên kết chặt chẽ đó. Sự liên kết về ý thể hiện ở chỗ nội dung của mỗi câu cùng hướng về, nói về một đối tượng. Sự liên kết về lời thể hiện ở các phép liên kết câu (phép lặp, phép thế, phép nối, phép liên tưởng,...). Đoạn nào không bảo đảm được sự liên kết đó thì đoạn văn sẽ trở lên lộn xộn, thiếu mạch lạc.
- Ta có thể dùng từ ngữ có tác dụng nối, dùng câu nối,...và có thể liên kết theo không gian hoặc thời gian.
VD về liên kết theo thời gian :
- Đầu hè năm ngoái,....Sáng nào,....Ít hôm sau,.....Chẳng bao lâu,.....(Liên kết theo thời gian - Áng chừng)
- Xuân về,....Hè tới,.....Thu sang,.....Khi trời chuyển mình sang đông,.....(Liên kết theo thời gian - Mùa).
- Mới sáng tinh mơ,...Khi mặt trời lên,.....Đến giữa trưa,.....Tới chiều tà,.....Khi hoàng hôn buông xuống,.....(liên kết theo thời gian trong ngày).
VD về liên kết theo không gian :
- Nhìn từ xa,....Lại gần,....Trên cành,......Dưới tán lá,....(Liên kết theo không gian : từ xa đến gần).
- Hiện ngay trước mắt tôi là....Dưới mặt đất,....Trên cao ,....Phóng tầm mắt ra,.... xa,...(Liên kết theo không gian: từ gần đến xa).
*Đoạn văn tiêu biểu thường có mở đoạn bằng một câu khái quát, câu chủ đề, nêu ý chính của cả đoạn, tiếp theo là những câu diễn giải nhằm làm sáng tỏ lời nhận định của câu mở đoạn .
VD:
Cái đẹp của Hạ Long trước hết là sự kì vĩ của thiên nhiên. Trên một diện tích hẹp mọc lên hàng nghìn đảo nhấp nhô khuất khúc như rồng chầu phượng múa. Đảo có chỗ sừng sững chạy dài như bức tường thành vững chãi, ngăn khơi với lộng, nối mặt biển với chân trời. Có chỗ đảo dàn ra thưa thớt, hòn này với hòn kia biệt lập, xa trông như quân cờ bày chon von trên mặt biển. Tuỳ theo sự phân bố của đảo, mặt vịnh Hạ Long lúc toả mênh mông, lúc thu hẹp lại thành ao, thành vũng, lúc bị kẹp giữa hai triền đảo như một dòng suối, lúc uốn quanh chân đảo như dải lụa xanh.
(Theo Thi Sảnh)
*Ta cũng có thể diễn giải, liệt kê các chi tiết trước rồi mới kết đoạn bằng một câu khái quát , nhằm tóm lại những điều đã diễn giải ở trên.
VD, với đoạn văn :
“Biển và trời những hôm có trăng đẹp quá! Trăng lên cao. Mặt nước sáng loá. Bầu trời càng sáng hơn. Cả một vùng nước sóng sánh, vàng chói lọi”.
Ta cũng có thể sắp xếp lại như sau :
“ Trăng lên cao. Mặt nước sáng loá. Bầu trời càng sáng hơn. Cả một vùng nước sóng sánh,vàng chói lọi. Biển và trời những hôm có trăng đẹp quá!”.
*Lưu ý :
Cái hay của một đoạn văn thể hiện rõ nét nhất ở ý. Ý càng mới mẻ, càng sâu sắc, độc đáo thì đoạn văn càng có sức thuyết phục. Ý phải diễn đạt thành lời. Ý hay mà không biết cách diễn đạt thì lời văn trở nên sáo rỗng. Lời văn hay là lời văn chân thành, trong sáng, giản dị, có hình ảnh, có âm thanh, có nhạc điệu,...và có cách sắp xếp (bố cục) chặt chẽ.
* Bài tập thực hành (Tập trung vào thể loại miêu tả):
Bài 1: Hãy viết một đoạn văn (từ 5-7 câu) tả cảnh hoặc tả cây cối có sử dụng các biện pháp tu từ đã học, có câu mở đầu là:
a) Mỗi khi mùa xuân về...
b) Mùa hè sang...
c) Thu đến...
d) Khi trời chuyển mình sang đông...
*Đáp án tham khảo:
a) Mỗi khi mùa xuân về, những búp bàng cựa mình chui ra khỏi những nhánh khô gầy, khẳng khiu sau cả mùa đông dài ấp ủ dòng nhựa nóng. Chỉ qua một đêm thôi, những chồi xanh li ti đã điểm tím hết cành to, cành nhỏ. Và rồi từng ngày, từng ngày, những chồi xanh ấy lớn nhanh như thổi, mỗi ngày mỗi khác, mỗi lúc mỗi khác. Cái màu xanh mượt mà, cái sức sống quyết liệt ấy đã gợi mở rất nhiều điều mới lạ trong tôi. (Sử dụng biện pháp nhân hoá, điệp từ điệp ngữ)
b) Mùa hè sang, cành trên cành dưới chi chít lá. Tán bàng xoè ra như một chiếc ô khổng lồ, nhiếu tầng nhiều bậc chiếm lĩnh không gian. Dưới cái ô khổng lồ màu ngọc bích ấy, không biết bao nhiêu người khách qua đường đã dừng lại nghỉ chân. Hiền lành và trầm tư, ngày qua ngày, cây bàng vẫn bền bỉ dang rộng vòng tay giúp ích cho đời. ( Sử dụng biện pháp so sánh, nhân hoá)
c) Thu đến, những chiếc lá bàng cứ đỏ dần lên theo từng nhịp bước heo may. Cây bàng lại trang điểm cho mình một bộ cánh mới. Bộ cánh đó cứ đậm dần, đậm dần lên sau từng đêm thao thức. Đến cuối thu thì nó chuyển hẳn sang màu đỏ tía. Cái màu đỏ ấy không thể thấy ở bất cứ loài cây nào. Cái màu tía kì diệu, càng nhìn càng thấy mê say. ( Sử dụng BP nhân hoá, điệp ngữ)
d) Khi trời chuyển mình sang đông, cây bàng bắt đầu trút lá. Những chiếc lá bàng lay động như những ngọn lửa đỏ bập bùng cháy. Rồi chỉ một cơn gió nhẹ, những ngọn lửa đỏ ấy chao liệng rồi đua nhau rớt xuống. Chỉ qua một đêm thôi, mặt đất đã được trang điểm một tấm thảm đỏ được dệt bằng những chiếc lá bàng. Kì diệu thay những chiếc lá! Đã rụng rồi mà vẫn toát lên vẻ đẹp đến mê say. ( Sử dụng BP so sánh, đảo ngữ)
Bài 2:
Dựa vào những ý sau, hãy viết thành một đoạn văn gợi tả và gợi cảm hơn:
a) Mùa đông đến. Những cơn gió lạnh tràn về. Nhìn lên trời, em không thấy chim én nữa. Mẹ giục em lấy áo ấm ra mặc. Em rất vui sướng khi mặc chiếc áo len mẹ mới đan cho em.
*Đáp án:
Có phải mùa đông lạnh lẽo đã đến rồi không?...Đúng rồi, những cơn gió lạnh như dao cắt đã vội vã tràn về! Nhìn lên bầu trời xam xám như màu chì, em không thấy những cánh én đang chao liệng nữa. Mẹ em giục: “Con hãy lấy chiếc áo mẹ vừa đan xong ra mặc cho ấm đi!”. Xỏ tay vào chiếc áo mới, em thấy mình như được lớn thêm một tuổi và thấy ấm áp hẳn lên vì được sống trong tình thương của mẹ.
b) Hồ thả sen hồng, có nhiều lá xanh rất to. Lá sen rất tròn. Mùa hoa nở, hương bay
thơm cả xung quanh. Nước hồ rất trong và mát. Sóng nước trên hồ gợn nhẹ khi có cơn gió qua làm em rất thích.
*Đáp án:
Hồ thả sen hồng nổi bật trên nền xanh đậm của những lá sen xòe rộng chen chúc nhau. Lá sen tròn vành vạnh như mặt trăng rằm. Mùa hoa nở, hượng sen thơm ngát cả một vùng trời đất cỏ cây. Nước hồ trong veo và mát rượi. Mỗi khi có làn gió nhẹ thoảng qua, mặt nước hồ lại gợn sóng lăn tăn như mời gọi em vốc nước lên tay cho thỏa lòng vui thích.
Bài 3 :
Viết tiếp 3 câu để thành đoạn :
a- Hôm nay là ngày khai trường...
b- Thế là mùa xuân đã về...
*Lưu ý HS : Vì viết thành đoạn nên ngoài việc đặt câu đúng ngữ pháp, cần phải có câu cuối cùng hợp lí để tạo thành câu kết của đoạn.
VD:
a) Hôm nay là ngày khai trường. Hầu hết mọi người đều hăm hở bước. Khuôn mặt ai cũng tươi roi rói. Thế là một năm học mới lại bắt đầu.
b)Thế là mùa xuân đã về. Mùa xuân về trên những chồi non, lộc biếc. Mùa xuân về bằng những bụi mưa lay phay trên vai áo người đi đường. Mùa xuân về bằng cả tiếng chim hót lảnh lót trong các vòm cây .
Bài 4 :
Sắp xếp lại trật tự để các câu sau tạo thành đoạn văn thích hợp :
a) Không lúc nào nó thèm bay bổng, thèm ca hát bằng lúc này (1). Bọ ve rạo rực cả người (2). Từ tít trên cao kia, mùi hoa lí toả xuống thơm ngát và tiếng những bạn ve inh ỏi (3).
b) Mặt nước sáng loá (1). Trăng lên cao (2). Biển và trời những hôm có trăng đẹp quá (3). Bầu trời càng sáng hơn (4). Cả một vùng nước sóng sánh , vàng chói lọi (5).
Bài 5:
Dựa vào các câu thơ sau đây, em hãy viết thành một đoạn văn tả cảnh đẹp của quê hương:
Xóm làng, đồng ruộng, rừng cây,
Non cao gió dựng, sông đầy nắng chang.
Sum sê xoài biếc, cam vàng,
Dừa nghiêng, cau thẳng hàng hàng nắng soi.
(Việt Nam – Lê Anh Xuân)
*Đáp án :
Đất nước ta mỗi miền đều có những vẻ đẹp riêng. Đây là ngọn núi đá sừng sững, bốn mùa lộng gió.Buổi sớm, núi lấp lánh ánh vàng của màu nắng, màu mây.Buổi chiều, núi sẫm lại như ánh khói lam chiều toả lên từ các mái bếp. Kia là dòng sông chan hoà ánh nắng. Mỗi khi có cơn gió nhẹ thổi qua , những gợn sóng lăn tăn lại sáng loá lên, tưởng chừng như có trăm nghìn viên ngọc trai được dát xuống mặt sông. Lẩn khuất đâu đây những mái nhà cao thấp nằm nép mình bên những rặng dừa xanh mát, với những trái xoài đung đưa trên vòm lá và những trái cam mọng nước thấp thoáng trong vườn.....
Bài 3:
Viết một đoạn văn tả âm thanh em thường nghe vào buổi sáng nơi em ở.
Bài 4:
Có một nhà văn đã viết: “Mặt trăng đầu tháng như một lưỡi liềm vàng mà người thợ gặt bỏ quên trên cánh đồng đầy sao”.
Em hãy viết một đoạn văn tả cảnh đẹp của bầu trời khi có trăng lưỡi liềm.
*Đáp án :
Có một nhà văn nào đó đã viết : “Mặt trăng đầu tháng như một lưỡi liềm vàng mà người thợ gặt bỏ quên trên cánh đồng đầy sao”. Có người lại ví trăng như con thuyền, như cánh diều,...Cách so sánh nào cũng đúng cả. Trăng non đầu tháng thật là đẹp! Mới sẩm tối, mặt trăng đã hiện lên lơ lửng ở phía tây. Bầu trời xanh thẫm, không một gợn mây. Trời càng tối, trăng càng sáng thêm. Những ngôi sao cũng nhấp nhánh mọc lên ngày một nhiều. Khoảng bảy tám giờ tối, khi mặt trăng treo lơ lửng trên đầu ngọn tre, in đậm trên nền trời đầy sao, ánh trăng chênh chếch chiếu xuống hiên nhà, trải một chiếc chiếu ra sân ngồi hóng mát, vừa chuyện trò bên xoong ngô nóng, vừa lắng tai nghe tiếng những chú côn trùng đang râm ran ở góc vườn và ngắm trăng lên. Cuộc sống mới tuyệt diệu làm sao!...
.............
* Làm thế nào để viết được một bài văn hay?
Để viết được một bài văn hay, cần lưu ý một số điểm sau:
a)Về cách dùng từ:
- Phải dùng từ cho chính xác, lựu chọn từ ngữ nào hay nhất để làm cho câu văn có hồn.
VD: Tả bông hoa:
Nụ hoa chúm chím nở như như hớp từng giọt sương.
Những cánh hoa nhỏ xíu đung đưa trong làn gió sớm.
- Muốn dùng từ được hay, các em phải luôn luôn có sự liên tưởng các sự vật với nhau, so sánh hiện tượng, sự vật này với hiện tượng, sự vật khác để chọn lựa được những từ ngữ có hình ảnh và gợi cảm. Các em nên sử dụng nhiều từ láy (từ tượng thanh, tượng hình) và từ ghép.
b) về cách đặt câu:
- Khi viết câu, cần linh hoạt, không nhất thiết cứ phải viết theo một công thức đơn điệu mà có thể thay đổi cách diễn đạt (dùng biện pháp đảo ngữ).
VD1: Trước mắt em là thảm lúa xanh bao la.
Có thể đổi lại là:Thảm lúa xanh như mở rộng dần ra trước mắt em.
VD2: Hai bên đường vàng rực hoa cúc.
Đổi lại là: Vàng rực hai bên đường là những thảm hoa cúc.
- Muốn viết được câu hay, còn phải sử dụng cách so sánh, nhân hoá.
VD: + Nhìn từ xa, cánh đồng như một thảm lúa xanh khổng lồ...
+ Những bông hoa ngả nghiêng cười đùa hớn hở...
Ví dụ về các bước dạy học sinh viết một đoạn văn (bài văn)
*Đề bài:
Đồng chiêm phả nắng lên không
Cánh cò dẫn gió qua thung lúa vàng
Gió nâng tiếng hát chói chang
Long lanh lưỡi hái liếm ngang chân trời.
(Nguyễn Duy).
Quê em lúa đang mùa chín rộ. Nhìn cánh đồng lúa chín ai cũng thấy đẹp, thấy vui. Hãy tả cảnh cánh đồng lúa chín quê em.
Bài tập1: (yêu cầu từ tiết trước)
Em hãy quan sát một cánh đồng lúa khi bắt đầu bước vào vụ gặt.
Bài tập 2:
Hãy viết một đoạn văn (khoảng 7-8 dòng) tả bao quát cánh đồng dựa vào các ý sau:
- Lúa đang vào mùa chín rộ.
- Cả cánh đồng sáng rực lên như một tấm thảm vàng.
- Thoang thoảng đâu đây hương lúa chín.
Bài tập 3:
Hãy viết lại các câu văn dưới đây cho sinh động hơn:
- Những bông lúa trĩu xuống.
- Thân lúa vàng óng.
- Những đốt lá quăn lại.
- Cả vạt lúa xôn xao, báo hiệu một vụ mùa bội thu.
Bài tập 4:
Viết một đoạn văn ngắn diễn tả hoạt động của một vài nhóm người trên cánh đồng, dựa vào các ý sau:
- Một vài tốp người đang gặt lúa.
- Nón trắng nhấp nhô.
- Tiếng nói cười vui vẻ.
Bài tập 5:
Viết một bài văn hoàn chỉnh tả cánh đồng lúa chín dựa theo các ý của các BT trên.
Muốn viết được câu văn hay, ngoài việc dùng từ chính xác, câu văn cần phải có hình ảnh. Có hình ảnh, câu văn sẽ có màu sắc, đường nét, hình khối,...Để câu văn có hình ảnh, cần lưu ý hướng dẫn HS sử dụng các từ ngữ gợi tả, gợi cảm và các biện pháp nghệ thuật như so sánh, nhân hoá, điệp ngữ, đảo ngữ,...Các hình thức nghệ thuật này sẽ làm cho câu văn trở nên sinh động hơn rất nhiều.
*Với cùng một nội dung thông báo, song với mỗi cách viết lại có một cách hiểu khác nhau.
VD: Với nội dung: Con sông chảy qua một cánh đồng, ta có thể diễn tả bằng nhiều cách như sau :
- Con sông nằm uốn khúc giữa cánh đồng xanh mướt lúa khoai. (Vẻ đẹp thuần tuý).
- Con sông khoan thai nằm phơi mình trên cánh đồng xanh mướt lúa khoai. (Vẻ đẹp khoẻ khoắn).
- Con sông hiền hoà chảy qua cánh đồng xanh mướt lúa khoai. ( Vẻ đẹp hiền hoà).
- Con sông lặng lẽ dấu mình giữa cánh đồng xanh mướt lúa khoai. (Vẻ đẹp trầm tư).
- Con sông mềm như một dải lụa vắt ngang qua ánh đồng xanh mướt lúa khoai. (Vẻ đẹp thơ mộng)
......
Như vậy, ý của câu văn hoàn toàn phụ thuộc vào ngụ ý của người viết.Với mỗi một cách diễn đạt khác nhau lại cho một giá trị biểu cảm khác nhau.
Từ cách dẫn dắt, gợi mở của giáo viên và từ một ý cho trước hay từ một câu đơn (chỉ có một cụm chủ ngữ, vị ngữ), giáo viên hướng dẫn học sinh tập mở rộng câu bằng cách thêm các thành phần phụ cho câu như: trạng ngữ, bổ ngữ, động từ, tính từ, từ láy, từ tượng hình, từ tượng thanh,…Sử dụng các hình ảnh, chi tiết sinh động biểu cảm; các biện pháp nghệ thuật như: nhân hoá, so sánh, điệp từ, điệp ngữ, hoán dụ, phóng đại,…làm cho cách diễn đạt câu văn, đoạn văn, thêm cụ thể, sống động giúp người đọc như cùng cảm nhận với mình.
Yêu cầu rèn luyện kĩ năng này có thể thực hiện ở các tiết học luyện từ và câu hoặc tiết trả bài tập làm văn. Bài tài tập luyện viết câu sẽ giúp học sinh có ý thức viết văn ngày càng chặt chẽ về ý tứ, sinh động, giàu xúc cảm,…Từ đó giúp các em thêm hứng thú học tập môn Tiếng Việt nói chung và phân môn Tập làm văn nói riêng. Sau đây là một số ví dụ (bài tập) về cách dùng từ, viết câu văn sinh động:
*Bài tập 1: Từ những câu văn đã cho, viết lại cho sinh động, gợi cảm xúc bằng cách thêm biện pháp nghệ thuật:
- Các em học sinh quần áo đủ màu sắc sặc sỡ đang nô đùa trên sân trường.
+Các em học sinh quần áo đủ màu sắc sặc sỡ đang nô đùa trên sân trường tựa như một đàn bướm xinh tung tăng bay lượn. (Biện pháp so sánh).
-Bông hoa hồng xinh đẹp.
+Bông hoa hồng xinh đẹp đang tươi cười và thì thầm toả hương thơm. (Biện pháp nhân hoá).
- Tôi yêu những người dân đi biển làng tôi, mặt biển trong xanh dậy sóng và những con thuyền rẽ sóng ra khơi.
+ Tôi yêu những người dân đi biển làng tôi, yêu mặt biển trong xanh dậy sóng và yêu những con thuyền rẽ sóng ra khơi. (Biện pháp điệp từ).
-Xa xa, những cánh buồm nhấp nhô trên sông, mấy người dân chài thấp thoáng, vài cách chim chiều tản mạn bay về tổ.
+Xa xa, nhấp nhô những cánh buồm trên sông, thấp thoáng mấy người dân chài, tản mạn vài cánh chim chiều bay về tổ. (Biện pháp đảo ngữ).
*Bài tập 2: Điền thêm từ thích hợp vào chỗ dấu chấm chấm để tạo thành những câu văn gợi tả, gợi cảm:
-Cổng trường…chúng em vào lớp.
+Cổng trường đang giang rộng vòng tay đón chúng em vào lớp. (Biện pháp nhân hoá).
- Chú mèo mướp có đôi mắt tròn đen…
+ Chú mèo mướp có đôi mắt tròn đen như hai hạt nhãn, bộ râu rung rung trắng như cước. (Biện pháp so sánh).
- Tôi lớn lên bằng…
+Tôi lớn lên bằng tình thương của mẹ, tình thương của cha, tình thương chở che của bà con làng xóm. (Biện pháp điệp ngữ).
*Bài tập 3: Diễn đạt lại những câu văn sau đây bằng cách thêm các từ ngữ, các biện pháp nghệ thuật cho sinh động, gợi cảm.
- Đôi cánh gà mẹ xoè ra rất rộng.
+Đôi cánh gà mẹ xoè ra rất rộng như một chiếc ô vững chãi che chở cho đàn con khỏi mưa.
- Cô Hiền Ngọc bước vào lớp nhẹ nhàng.
+ Cô Hiền Ngọc bước vào lớp nhẹ nhàng như làn gió xuân, mắt nhìn cả lớp thật âu yếm và mến thương.
- Chiếc bảng đen xinh xắn.
+ Chiếc bảng đen xinh xắn, mỗi khi chúng em lau, cậu ta nhoè nhoẹt nước mắt nhưng học hành lại rất chăm chỉ.
Ngoài cách viết câu, dùng từ, ngữ nêu trên; trong giảng dạy giáo viên cần hướng dẫn học sinh chú ý đến các đặc điểm cấu tạo của từ Tiếng Việt là đa dạng về kiểu loại (từ đơn, từ ghép, từ láy), phong phú về ý nghĩa (từ một nghĩa, từ nhiều nghĩa, từ đồng nghĩa, từ trái nghĩa, từ đồng âm khác nghĩa,…), linh hoạt về cách sử dụng (từ dùng trong sinh hoạt, trong sách vở khoa học, từ địa phương, từ nghề nghiệp,…).
Bài 3:
Nhận xét về ý diễn tả và cảm giác được biểu hiện trong từng câu văn dưới đây, từ đó cho biết câu văn nào hay hơn.
a) Từ một tháng nay, trời nắng gay gắt.
b) Đã từ một tháng nay, trời nắng gay gắt.
c) Từ một tháng nay, cái nắng gay gắt từ trên trời cao dội xuống.
d) Từ một tháng nay, cái nắng gay gắt cứ như từ trên trời cao dội xuống.
e) Đã từ một tháng nay, cái nắng gay gắt cứ như từ trên trời cao dội xuống, từ dưới lòng đất bốc lên.
f) Đã từ một tháng nay, cái nắng gay gắt cứ như từ trên trời cao dội xuống, từ dưới lòng đất bốc lên làm con chó Mực nhà em cứ thè lưỡi đỏ và thở hồng hộc.
b. Luyện viết đoạn văn:
- Viết đoạn văn theo đề bài
- Viết đoạn văn theo câu mở đầu
- Viết đoạn văn dựa trên ý của một đoạn thơ, văn….
- Viết đoạn mở bài, thân bài
…..
* Trước hết, HS cần nắm được:
Đoạn văn gồm nhiều câu văn được liên kết chặt chẽ cả về nội dung và hình thức (ý và lời). Vì vậy, khi viết đoạn, chúng ta cần đảm bảo được sự liên kết chặt chẽ đó. Sự liên kết về ý thể hiện ở chỗ nội dung của mỗi câu cùng hướng về, nói về một đối tượng. Sự liên kết về lời thể hiện ở các phép liên kết câu (phép lặp, phép thế, phép nối, phép liên tưởng,...). Đoạn nào không bảo đảm được sự liên kết đó thì đoạn văn sẽ trở lên lộn xộn, thiếu mạch lạc.
- Ta có thể dùng từ ngữ có tác dụng nối, dùng câu nối,...và có thể liên kết theo không gian hoặc thời gian.
VD về liên kết theo thời gian :
- Đầu hè năm ngoái,....Sáng nào,....Ít hôm sau,.....Chẳng bao lâu,.....(Liên kết theo thời gian - Áng chừng)
- Xuân về,....Hè tới,.....Thu sang,.....Khi trời chuyển mình sang đông,.....(Liên kết theo thời gian - Mùa).
- Mới sáng tinh mơ,...Khi mặt trời lên,.....Đến giữa trưa,.....Tới chiều tà,.....Khi hoàng hôn buông xuống,.....(liên kết theo thời gian trong ngày).
VD về liên kết theo không gian :
- Nhìn từ xa,....Lại gần,....Trên cành,......Dưới tán lá,....(Liên kết theo không gian : từ xa đến gần).
- Hiện ngay trước mắt tôi là....Dưới mặt đất,....Trên cao ,....Phóng tầm mắt ra,.... xa,...(Liên kết theo không gian: từ gần đến xa).
*Đoạn văn tiêu biểu thường có mở đoạn bằng một câu khái quát, câu chủ đề, nêu ý chính của cả đoạn, tiếp theo là những câu diễn giải nhằm làm sáng tỏ lời nhận định của câu mở đoạn .
VD:
Cái đẹp của Hạ Long trước hết là sự kì vĩ của thiên nhiên. Trên một diện tích hẹp mọc lên hàng nghìn đảo nhấp nhô khuất khúc như rồng chầu phượng múa. Đảo có chỗ sừng sững chạy dài như bức tường thành vững chãi, ngăn khơi với lộng, nối mặt biển với chân trời. Có chỗ đảo dàn ra thưa thớt, hòn này với hòn kia biệt lập, xa trông như quân cờ bày chon von trên mặt biển. Tuỳ theo sự phân bố của đảo, mặt vịnh Hạ Long lúc toả mênh mông, lúc thu hẹp lại thành ao, thành vũng, lúc bị kẹp giữa hai triền đảo như một dòng suối, lúc uốn quanh chân đảo như dải lụa xanh.
(Theo Thi Sảnh)
*Ta cũng có thể diễn giải, liệt kê các chi tiết trước rồi mới kết đoạn bằng một câu khái quát , nhằm tóm lại những điều đã diễn giải ở trên.
VD, với đoạn văn :
“Biển và trời những hôm có trăng đẹp quá! Trăng lên cao. Mặt nước sáng loá. Bầu trời càng sáng hơn. Cả một vùng nước sóng sánh, vàng chói lọi”.
Ta cũng có thể sắp xếp lại như sau :
“ Trăng lên cao. Mặt nước sáng loá. Bầu trời càng sáng hơn. Cả một vùng nước sóng sánh,vàng chói lọi. Biển và trời những hôm có trăng đẹp quá!”.
*Lưu ý :
Cái hay của một đoạn văn thể hiện rõ nét nhất ở ý. Ý càng mới mẻ, càng sâu sắc, độc đáo thì đoạn văn càng có sức thuyết phục. Ý phải diễn đạt thành lời. Ý hay mà không biết cách diễn đạt thì lời văn trở nên sáo rỗng. Lời văn hay là lời văn chân thành, trong sáng, giản dị, có hình ảnh, có âm thanh, có nhạc điệu,...và có cách sắp xếp (bố cục) chặt chẽ.
* Bài tập thực hành (Tập trung vào thể loại miêu tả):
Bài 1: Hãy viết một đoạn văn (từ 5-7 câu) tả cảnh hoặc tả cây cối có sử dụng các biện pháp tu từ đã học, có câu mở đầu là:
a) Mỗi khi mùa xuân về...
b) Mùa hè sang...
c) Thu đến...
d) Khi trời chuyển mình sang đông...
*Đáp án tham khảo:
a) Mỗi khi mùa xuân về, những búp bàng cựa mình chui ra khỏi những nhánh khô gầy, khẳng khiu sau cả mùa đông dài ấp ủ dòng nhựa nóng. Chỉ qua một đêm thôi, những chồi xanh li ti đã điểm tím hết cành to, cành nhỏ. Và rồi từng ngày, từng ngày, những chồi xanh ấy lớn nhanh như thổi, mỗi ngày mỗi khác, mỗi lúc mỗi khác. Cái màu xanh mượt mà, cái sức sống quyết liệt ấy đã gợi mở rất nhiều điều mới lạ trong tôi. (Sử dụng biện pháp nhân hoá, điệp từ điệp ngữ)
b) Mùa hè sang, cành trên cành dưới chi chít lá. Tán bàng xoè ra như một chiếc ô khổng lồ, nhiếu tầng nhiều bậc chiếm lĩnh không gian. Dưới cái ô khổng lồ màu ngọc bích ấy, không biết bao nhiêu người khách qua đường đã dừng lại nghỉ chân. Hiền lành và trầm tư, ngày qua ngày, cây bàng vẫn bền bỉ dang rộng vòng tay giúp ích cho đời. ( Sử dụng biện pháp so sánh, nhân hoá)
c) Thu đến, những chiếc lá bàng cứ đỏ dần lên theo từng nhịp bước heo may. Cây bàng lại trang điểm cho mình một bộ cánh mới. Bộ cánh đó cứ đậm dần, đậm dần lên sau từng đêm thao thức. Đến cuối thu thì nó chuyển hẳn sang màu đỏ tía. Cái màu đỏ ấy không thể thấy ở bất cứ loài cây nào. Cái màu tía kì diệu, càng nhìn càng thấy mê say. ( Sử dụng BP nhân hoá, điệp ngữ)
d) Khi trời chuyển mình sang đông, cây bàng bắt đầu trút lá. Những chiếc lá bàng lay động như những ngọn lửa đỏ bập bùng cháy. Rồi chỉ một cơn gió nhẹ, những ngọn lửa đỏ ấy chao liệng rồi đua nhau rớt xuống. Chỉ qua một đêm thôi, mặt đất đã được trang điểm một tấm thảm đỏ được dệt bằng những chiếc lá bàng. Kì diệu thay những chiếc lá! Đã rụng rồi mà vẫn toát lên vẻ đẹp đến mê say. ( Sử dụng BP so sánh, đảo ngữ)
Bài 2:
Dựa vào những ý sau, hãy viết thành một đoạn văn gợi tả và gợi cảm hơn:
a) Mùa đông đến. Những cơn gió lạnh tràn về. Nhìn lên trời, em không thấy chim én nữa. Mẹ giục em lấy áo ấm ra mặc. Em rất vui sướng khi mặc chiếc áo len mẹ mới đan cho em.
*Đáp án:
Có phải mùa đông lạnh lẽo đã đến rồi không?...Đúng rồi, những cơn gió lạnh như dao cắt đã vội vã tràn về! Nhìn lên bầu trời xam xám như màu chì, em không thấy những cánh én đang chao liệng nữa. Mẹ em giục: “Con hãy lấy chiếc áo mẹ vừa đan xong ra mặc cho ấm đi!”. Xỏ tay vào chiếc áo mới, em thấy mình như được lớn thêm một tuổi và thấy ấm áp hẳn lên vì được sống trong tình thương của mẹ.
b) Hồ thả sen hồng, có nhiều lá xanh rất to. Lá sen rất tròn. Mùa hoa nở, hương bay
thơm cả xung quanh. Nước hồ rất trong và mát. Sóng nước trên hồ gợn nhẹ khi có cơn gió qua làm em rất thích.
*Đáp án:
Hồ thả sen hồng nổi bật trên nền xanh đậm của những lá sen xòe rộng chen chúc nhau. Lá sen tròn vành vạnh như mặt trăng rằm. Mùa hoa nở, hượng sen thơm ngát cả một vùng trời đất cỏ cây. Nước hồ trong veo và mát rượi. Mỗi khi có làn gió nhẹ thoảng qua, mặt nước hồ lại gợn sóng lăn tăn như mời gọi em vốc nước lên tay cho thỏa lòng vui thích.
Bài 3 :
Viết tiếp 3 câu để thành đoạn :
a- Hôm nay là ngày khai trường...
b- Thế là mùa xuân đã về...
*Lưu ý HS : Vì viết thành đoạn nên ngoài việc đặt câu đúng ngữ pháp, cần phải có câu cuối cùng hợp lí để tạo thành câu kết của đoạn.
VD:
a) Hôm nay là ngày khai trường. Hầu hết mọi người đều hăm hở bước. Khuôn mặt ai cũng tươi roi rói. Thế là một năm học mới lại bắt đầu.
b)Thế là mùa xuân đã về. Mùa xuân về trên những chồi non, lộc biếc. Mùa xuân về bằng những bụi mưa lay phay trên vai áo người đi đường. Mùa xuân về bằng cả tiếng chim hót lảnh lót trong các vòm cây .
Bài 4 :
Sắp xếp lại trật tự để các câu sau tạo thành đoạn văn thích hợp :
a) Không lúc nào nó thèm bay bổng, thèm ca hát bằng lúc này (1). Bọ ve rạo rực cả người (2). Từ tít trên cao kia, mùi hoa lí toả xuống thơm ngát và tiếng những bạn ve inh ỏi (3).
b) Mặt nước sáng loá (1). Trăng lên cao (2). Biển và trời những hôm có trăng đẹp quá (3). Bầu trời càng sáng hơn (4). Cả một vùng nước sóng sánh , vàng chói lọi (5).
Bài 5:
Dựa vào các câu thơ sau đây, em hãy viết thành một đoạn văn tả cảnh đẹp của quê hương:
Xóm làng, đồng ruộng, rừng cây,
Non cao gió dựng, sông đầy nắng chang.
Sum sê xoài biếc, cam vàng,
Dừa nghiêng, cau thẳng hàng hàng nắng soi.
(Việt Nam – Lê Anh Xuân)
*Đáp án :
Đất nước ta mỗi miền đều có những vẻ đẹp riêng. Đây là ngọn núi đá sừng sững, bốn mùa lộng gió.Buổi sớm, núi lấp lánh ánh vàng của màu nắng, màu mây.Buổi chiều, núi sẫm lại như ánh khói lam chiều toả lên từ các mái bếp. Kia là dòng sông chan hoà ánh nắng. Mỗi khi có cơn gió nhẹ thổi qua , những gợn sóng lăn tăn lại sáng loá lên, tưởng chừng như có trăm nghìn viên ngọc trai được dát xuống mặt sông. Lẩn khuất đâu đây những mái nhà cao thấp nằm nép mình bên những rặng dừa xanh mát, với những trái xoài đung đưa trên vòm lá và những trái cam mọng nước thấp thoáng trong vườn.....
Bài 3:
Viết một đoạn văn tả âm thanh em thường nghe vào buổi sáng nơi em ở.
Bài 4:
Có một nhà văn đã viết: “Mặt trăng đầu tháng như một lưỡi liềm vàng mà người thợ gặt bỏ quên trên cánh đồng đầy sao”.
Em hãy viết một đoạn văn tả cảnh đẹp của bầu trời khi có trăng lưỡi liềm.
*Đáp án :
Có một nhà văn nào đó đã viết : “Mặt trăng đầu tháng như một lưỡi liềm vàng mà người thợ gặt bỏ quên trên cánh đồng đầy sao”. Có người lại ví trăng như con thuyền, như cánh diều,...Cách so sánh nào cũng đúng cả. Trăng non đầu tháng thật là đẹp! Mới sẩm tối, mặt trăng đã hiện lên lơ lửng ở phía tây. Bầu trời xanh thẫm, không một gợn mây. Trời càng tối, trăng càng sáng thêm. Những ngôi sao cũng nhấp nhánh mọc lên ngày một nhiều. Khoảng bảy tám giờ tối, khi mặt trăng treo lơ lửng trên đầu ngọn tre, in đậm trên nền trời đầy sao, ánh trăng chênh chếch chiếu xuống hiên nhà, trải một chiếc chiếu ra sân ngồi hóng mát, vừa chuyện trò bên xoong ngô nóng, vừa lắng tai nghe tiếng những chú côn trùng đang râm ran ở góc vườn và ngắm trăng lên. Cuộc sống mới tuyệt diệu làm sao!...
.............
* Làm thế nào để viết được một bài văn hay?
Để viết được một bài văn hay, cần lưu ý một số điểm sau:
a)Về cách dùng từ:
- Phải dùng từ cho chính xác, lựu chọn từ ngữ nào hay nhất để làm cho câu văn có hồn.
VD: Tả bông hoa:
Nụ hoa chúm chím nở như như hớp từng giọt sương.
Những cánh hoa nhỏ xíu đung đưa trong làn gió sớm.
- Muốn dùng từ được hay, các em phải luôn luôn có sự liên tưởng các sự vật với nhau, so sánh hiện tượng, sự vật này với hiện tượng, sự vật khác để chọn lựa được những từ ngữ có hình ảnh và gợi cảm. Các em nên sử dụng nhiều từ láy (từ tượng thanh, tượng hình) và từ ghép.
b) về cách đặt câu:
- Khi viết câu, cần linh hoạt, không nhất thiết cứ phải viết theo một công thức đơn điệu mà có thể thay đổi cách diễn đạt (dùng biện pháp đảo ngữ).
VD1: Trước mắt em là thảm lúa xanh bao la.
Có thể đổi lại là:Thảm lúa xanh như mở rộng dần ra trước mắt em.
VD2: Hai bên đường vàng rực hoa cúc.
Đổi lại là: Vàng rực hai bên đường là những thảm hoa cúc.
- Muốn viết được câu hay, còn phải sử dụng cách so sánh, nhân hoá.
VD: + Nhìn từ xa, cánh đồng như một thảm lúa xanh khổng lồ...
+ Những bông hoa ngả nghiêng cười đùa hớn hở...
Ví dụ về các bước dạy học sinh viết một đoạn văn (bài văn)
*Đề bài:
Đồng chiêm phả nắng lên không
Cánh cò dẫn gió qua thung lúa vàng
Gió nâng tiếng hát chói chang
Long lanh lưỡi hái liếm ngang chân trời.
(Nguyễn Duy).
Quê em lúa đang mùa chín rộ. Nhìn cánh đồng lúa chín ai cũng thấy đẹp, thấy vui. Hãy tả cảnh cánh đồng lúa chín quê em.
Bài tập1: (yêu cầu từ tiết trước)
Em hãy quan sát một cánh đồng lúa khi bắt đầu bước vào vụ gặt.
Bài tập 2:
Hãy viết một đoạn văn (khoảng 7-8 dòng) tả bao quát cánh đồng dựa vào các ý sau:
- Lúa đang vào mùa chín rộ.
- Cả cánh đồng sáng rực lên như một tấm thảm vàng.
- Thoang thoảng đâu đây hương lúa chín.
Bài tập 3:
Hãy viết lại các câu văn dưới đây cho sinh động hơn:
- Những bông lúa trĩu xuống.
- Thân lúa vàng óng.
- Những đốt lá quăn lại.
- Cả vạt lúa xôn xao, báo hiệu một vụ mùa bội thu.
Bài tập 4:
Viết một đoạn văn ngắn diễn tả hoạt động của một vài nhóm người trên cánh đồng, dựa vào các ý sau:
- Một vài tốp người đang gặt lúa.
- Nón trắng nhấp nhô.
- Tiếng nói cười vui vẻ.
Bài tập 5:
Viết một bài văn hoàn chỉnh tả cánh đồng lúa chín dựa theo các ý của các BT trên.
Em gái tôi
Em gái tôi có cái tên rất hay: Ly Na. Chẳng biết mẹ tôi đặt tên cho em có nghĩa là gì, chỉ biết rằng luscmej sinh em thì bố tôi đang ở Liên Xô. Mẹ hay đùa tôi : tên em là Đi Nga.
Ly Na rất đanh đá, sắc sảo. Năm ngoái đang học mẫu giáo, nó đã được giải nhất "Bé khỏe bé ngoan" của huyện.Theo tôi nghĩ, có lẽ nhờ tài ứng xử và giao tiếp. Tôi còn nhớ với câu hỏi : "Cháu có thích mẹ sinh em bé nữa không ?". Các bạn nó đều trả lời: "Không thích vì sinh nhiều là khổ". Riêng nó trả lời : "Cháu rất thích em bé nhưng mẹ cháu bảo nhà ta có hai anh em rồi". Đầu buổi thi nó cúi chào: "Good morning". Cuối buổi thi nó chào: "Good bye". Lúc tôi đưa em về (hôm ấy mẹ bận, bố bận), nó hãnh diện mang luôn cả băng (hôm ấy mẹ bận, bố bận), nó hãnh diện mang luôn cả băng "giải nhất Bé khỏe bé ngoan" trên người từ trường thi về nhà. Gặp nó, ai cũng trêu : "Chào hoa hậu răng sún 94!" (Nó sún một răng cửa). Kể từ đó cả nhà thường gọi Ly Na là "Hoa hậu sún răng". Nó quả là không vừa. Có hôm tôi đi chơi quên trưa, chạy hớt hơ hớt hải về đến nhà thì cả nhà đã ăn cơm. Bố tôi giận dữ:
- Đặt câu với từ "ăn nhiều" xong mới được ăn cơm.
Tôi chưa kịp nói thì nó đã nhanh nhảu:
- Con đặt hộ anh "Ăn nhiều thì nhảy nhiều" được không bố ?
Bố tôi khen :
- Ly Na giỏi !
tôi lí nhí :
- Con đặt "Ăn nhiều thì khỏe", bố ạ !
Mẹ tôi ngăn bố :
- Bố để cho con ăn xong hẵng hay !
*
* *
Năm nay, nhà tôi chuyển vào thị xã Hà Tĩnh. Mẹ làm xa, lương thấp, đời sống khó khăn hơn. Chúng tôi rất thương mẹ. Tôi tự nguyện học ở nhà, không đi học thêm tại nhà cô như bọn bạn. Ly Na học lớp 1. Trưa, bố mẹ không về, nó được ăn ở nhà cô giáo. Một bữa chỉ có một nghìn rưỡi. Còn tôi thì một gói mì tôm. Vậy là bữa trưa, nhà tôi bốn người ăn bốn bếp. Bữa tối cả nhà sum vầy. Vui nhất là thời gian mẹ chuẩn bị cơm tối. Ba bố con thi nhau đọc thơ, biểu diễn văn nghệ, phỏng vấn hoặc trêu chọc "Hoa hậu sún răng", chê tôi lười học ở bẩn, hoặc trêu bố có ba bằng đại học mà không nuôi nổi vợ con, nhà thì 0,5 tầng...
Tối thứ bảy tuần này, thấy mẹ kể lể lương nhận xong thì trả nợ và chia hết đi đâu. mẹ đành chiêu đãi cả nhà món hến xào giá vừa rẻ vừa lắm đạm lại vừa mang hương vị quê hương. Bố tôi phỏng vấn Ly Na :
- Thưa hoa hậu, lớn lên hoa hậu muốn làm nghề gì ?
Ly Na nhanh nhảu :
- Thưa phóng viên, lớn lên, học xong, con muốn làm cô giáo dạy học ở thị xã.
- Thưa hoa hậu,làm cô giáo nghèo lắm !
- Thưa phóng viên, làm cô giáo ở quê thì nghèo nhưng ở thị xã thì chẳng nghèo đâu. Lương thấp còn có khoản dạy thêm và tiền mừng tuổi của phụ huynh.
- Thưa hoa hậu,dạy thêm chắc gì đã có học sinh đi học ?
- Thưa phóng viên,hoặc dạy thật giỏi, hoặc kiểm tra ra đề vào chỗ dạy thêm thì ai cũng lo mà đi học.
Mẹ tôi bưng cơm lên và chen vào : "Thưa phóng viên, ai cũng làm như phóng viên cả thì ai dạy cho con phóng viên học".
Em gái tôi vội khen :
- Mẹ giỏi !
Cả nhà cười vui.
(Phan Đức Thiện - Lớp 4 - Trường TH Bắc Hà, Hà Tĩnh)
Lời bình:
Truyện của Phan Đức Thiện rất người lớn. Về hình thức, đây là một truyện viết chắc tay, đặc biệt là cách sử dụng ngôn ngữ để dựng chân dung nhân vật. Về nội dung, nó biểu hiện sự hiểu biết khá phong phú về cuộc sống gia đình và những chuyện "đời thường" của xã hội hiện nay trong nhận thức của một cậu học trò lớp 4.
Ở đoạn thứ nhất, "Hoa hậu sún răng 94" được miêu tả với những nét tinh nghịch, hiếu động của một cô bé đang học Mẫu giáo. Cô bé có những ứng xử ngôn ngữ rất thông minh và có duyên - điều mà anh cô đã nhận xét yêu là "đanh đá, sắc sảo".
Ở đoạn thứ hai, tức là thời điểm 1 năm sau, thì quả thật là cô bé đã có thêm sự... đáo để. Cô nói năng "như người lớn" khi đóng vai trả lời phỏng vấn của bố. Ước mơ của cô là trở thành cô giáo. Những giải thích của cô khiến người đọc phải giật mình. Làm cô giáo thì nghèo, nhưng đó là cô giáo ở quê, còn "ở thị xã thì chẳng nghèo đâu.Lương thấp còn có khoản dạy thêm và tiền mừng tuổi của phụ huynh". Muốn có học sinh đi học thêm thì theo cô, chỉ có hai cách : hoặc dạy thật giỏi, hoặc kiểm tra ra đề vào chỗ dạy thêm ! Một chút xót xa nhen lên trong lòng người đọc. Chính những việc làm của không ít người trong số chúng ta, các bậc cha mẹ và các thầy cô giáo đã vô tình làm cho tâm hồn trẻ thơ bị già cỗi đi !
Nhưng trên hết, khung cảnh trong truyện của Phan Đức Thiện vẫn là khung cảnh của một gia đình hạnh phúc. Ở đó, mọi người được sống trong tình thương yêu và hiểu biết lẫn nhau. Dẫu còn đó những gói mì tôm, đĩa hến xào đạm bạc, căn hộ 0,5 tầng... nhưng cũng vẫn còn đó những tình cảm thiêng liêng của đời sống gia đình sưởi ấm những tâm hồn trẻ thơ, trước khi các em bước vào cuộc đời.
Em gái tôi có cái tên rất hay: Ly Na. Chẳng biết mẹ tôi đặt tên cho em có nghĩa là gì, chỉ biết rằng luscmej sinh em thì bố tôi đang ở Liên Xô. Mẹ hay đùa tôi : tên em là Đi Nga.
Ly Na rất đanh đá, sắc sảo. Năm ngoái đang học mẫu giáo, nó đã được giải nhất "Bé khỏe bé ngoan" của huyện.Theo tôi nghĩ, có lẽ nhờ tài ứng xử và giao tiếp. Tôi còn nhớ với câu hỏi : "Cháu có thích mẹ sinh em bé nữa không ?". Các bạn nó đều trả lời: "Không thích vì sinh nhiều là khổ". Riêng nó trả lời : "Cháu rất thích em bé nhưng mẹ cháu bảo nhà ta có hai anh em rồi". Đầu buổi thi nó cúi chào: "Good morning". Cuối buổi thi nó chào: "Good bye". Lúc tôi đưa em về (hôm ấy mẹ bận, bố bận), nó hãnh diện mang luôn cả băng (hôm ấy mẹ bận, bố bận), nó hãnh diện mang luôn cả băng "giải nhất Bé khỏe bé ngoan" trên người từ trường thi về nhà. Gặp nó, ai cũng trêu : "Chào hoa hậu răng sún 94!" (Nó sún một răng cửa). Kể từ đó cả nhà thường gọi Ly Na là "Hoa hậu sún răng". Nó quả là không vừa. Có hôm tôi đi chơi quên trưa, chạy hớt hơ hớt hải về đến nhà thì cả nhà đã ăn cơm. Bố tôi giận dữ:
- Đặt câu với từ "ăn nhiều" xong mới được ăn cơm.
Tôi chưa kịp nói thì nó đã nhanh nhảu:
- Con đặt hộ anh "Ăn nhiều thì nhảy nhiều" được không bố ?
Bố tôi khen :
- Ly Na giỏi !
tôi lí nhí :
- Con đặt "Ăn nhiều thì khỏe", bố ạ !
Mẹ tôi ngăn bố :
- Bố để cho con ăn xong hẵng hay !
*
* *
Năm nay, nhà tôi chuyển vào thị xã Hà Tĩnh. Mẹ làm xa, lương thấp, đời sống khó khăn hơn. Chúng tôi rất thương mẹ. Tôi tự nguyện học ở nhà, không đi học thêm tại nhà cô như bọn bạn. Ly Na học lớp 1. Trưa, bố mẹ không về, nó được ăn ở nhà cô giáo. Một bữa chỉ có một nghìn rưỡi. Còn tôi thì một gói mì tôm. Vậy là bữa trưa, nhà tôi bốn người ăn bốn bếp. Bữa tối cả nhà sum vầy. Vui nhất là thời gian mẹ chuẩn bị cơm tối. Ba bố con thi nhau đọc thơ, biểu diễn văn nghệ, phỏng vấn hoặc trêu chọc "Hoa hậu sún răng", chê tôi lười học ở bẩn, hoặc trêu bố có ba bằng đại học mà không nuôi nổi vợ con, nhà thì 0,5 tầng...
Tối thứ bảy tuần này, thấy mẹ kể lể lương nhận xong thì trả nợ và chia hết đi đâu. mẹ đành chiêu đãi cả nhà món hến xào giá vừa rẻ vừa lắm đạm lại vừa mang hương vị quê hương. Bố tôi phỏng vấn Ly Na :
- Thưa hoa hậu, lớn lên hoa hậu muốn làm nghề gì ?
Ly Na nhanh nhảu :
- Thưa phóng viên, lớn lên, học xong, con muốn làm cô giáo dạy học ở thị xã.
- Thưa hoa hậu,làm cô giáo nghèo lắm !
- Thưa phóng viên, làm cô giáo ở quê thì nghèo nhưng ở thị xã thì chẳng nghèo đâu. Lương thấp còn có khoản dạy thêm và tiền mừng tuổi của phụ huynh.
- Thưa hoa hậu,dạy thêm chắc gì đã có học sinh đi học ?
- Thưa phóng viên,hoặc dạy thật giỏi, hoặc kiểm tra ra đề vào chỗ dạy thêm thì ai cũng lo mà đi học.
Mẹ tôi bưng cơm lên và chen vào : "Thưa phóng viên, ai cũng làm như phóng viên cả thì ai dạy cho con phóng viên học".
Em gái tôi vội khen :
- Mẹ giỏi !
Cả nhà cười vui.
(Phan Đức Thiện - Lớp 4 - Trường TH Bắc Hà, Hà Tĩnh)
Lời bình:
Truyện của Phan Đức Thiện rất người lớn. Về hình thức, đây là một truyện viết chắc tay, đặc biệt là cách sử dụng ngôn ngữ để dựng chân dung nhân vật. Về nội dung, nó biểu hiện sự hiểu biết khá phong phú về cuộc sống gia đình và những chuyện "đời thường" của xã hội hiện nay trong nhận thức của một cậu học trò lớp 4.
Ở đoạn thứ nhất, "Hoa hậu sún răng 94" được miêu tả với những nét tinh nghịch, hiếu động của một cô bé đang học Mẫu giáo. Cô bé có những ứng xử ngôn ngữ rất thông minh và có duyên - điều mà anh cô đã nhận xét yêu là "đanh đá, sắc sảo".
Ở đoạn thứ hai, tức là thời điểm 1 năm sau, thì quả thật là cô bé đã có thêm sự... đáo để. Cô nói năng "như người lớn" khi đóng vai trả lời phỏng vấn của bố. Ước mơ của cô là trở thành cô giáo. Những giải thích của cô khiến người đọc phải giật mình. Làm cô giáo thì nghèo, nhưng đó là cô giáo ở quê, còn "ở thị xã thì chẳng nghèo đâu.Lương thấp còn có khoản dạy thêm và tiền mừng tuổi của phụ huynh". Muốn có học sinh đi học thêm thì theo cô, chỉ có hai cách : hoặc dạy thật giỏi, hoặc kiểm tra ra đề vào chỗ dạy thêm ! Một chút xót xa nhen lên trong lòng người đọc. Chính những việc làm của không ít người trong số chúng ta, các bậc cha mẹ và các thầy cô giáo đã vô tình làm cho tâm hồn trẻ thơ bị già cỗi đi !
Nhưng trên hết, khung cảnh trong truyện của Phan Đức Thiện vẫn là khung cảnh của một gia đình hạnh phúc. Ở đó, mọi người được sống trong tình thương yêu và hiểu biết lẫn nhau. Dẫu còn đó những gói mì tôm, đĩa hến xào đạm bạc, căn hộ 0,5 tầng... nhưng cũng vẫn còn đó những tình cảm thiêng liêng của đời sống gia đình sưởi ấm những tâm hồn trẻ thơ, trước khi các em bước vào cuộc đời.
Hơn 70% giáo viên tiểu học tại TP.HCM đang phải dạy ngày 2 buổi. Đây là định hướng phấn đấu của ngành giáo dục, tuy nhiên, chế độ chính sách lại giao khoán cho phụ huynh
Năm nay là năm thứ năm cô Nguyễn Thị Thanh Lan đi dạy học. Nhà cô ở P. Tăng Nhơn Phú - Q.9, cách trường cô dạy (Trường Tiểu học Hiệp Bình Phước - Thủ Đức) 16 km nên ngày nào cô cũng phải dậy từ 5 giờ sáng để sửa soạn, tranh thủ coi lại giáo án lần cuối trước khi rời khỏi nhà vào 6 giờ 15 phút.
12 giờ làm việc mệt phờ
7 giờ kém 10, cô có mặt ở trường. Sau 15 phút cho các em vào ổn định lớp, 7 giờ 5 cô bắt đầu tiết dạy đầu tiên. Sau một tiếng 20 phút, 2 tiết học trôi qua, học sinh (HS) ra chơi, cô được giải lao 20 phút trước khi bước vào tiết 3 và dạy liền 3 tiết cho đến 11 giờ kém 5, tan học.
HS Trường Tiểu học Hiệp Bình Phước đều học bán trú và hai buổi, hầu hết giáo viên (GV) của trường được sắp xếp “kiêm” bảo mẫu buổi trưa, nên ngay sau khi tan học, cô Lan lại lo cho HS của mình đi rửa mặt, rửa tay, vào nhà ăn và xem chừng các em ăn trưa. Các em ăn xong, cô lại cho các em lần lượt đi vệ sinh, thay quần áo và vào phòng học để nghỉ. Lúc ấy đã 11 giờ 30, cô tranh thủ ngồi chấm bài cho đến 12 giờ thì tạm dừng công việc để ăn trưa rồi ngả lưng với HS lớp mình.
Thời gian như đã được lập trình sẵn. Đúng 13 giờ: cô thức giấc và tiếp tục ngồi chấm bài cho đến 13 giờ 30 - HS thức dậy - cô lại ổn định hàng lối cho các em tuần tự đi vệ sinh, thay quần áo và vào ăn bữa xế. 14 giờ, cô lại bắt đầu vào dạy buổi thứ 2.
Đúng 16 giờ 30, HS ra về, cô Lan nán lại để chấm nốt số bài của HS. Gần 18 giờ tối, sau 12 giờ làm việc mệt phờ, cô Lan mới về đến nhà. Khoảng 20 giờ 30 - 21 giờ, cô bắt đầu ngồi soạn giáo án. 23 giờ, ngày làm việc của cô Thanh Lan mới thực sự kết thúc.
Lúc nào cũng thấy không đủ thời gian
Nhưng đó mới chỉ là một ngày làm việc bình thường của người GV tiểu học ngày nay, bởi mỗi tháng ít nhất các cô còn có 9 buổi họp gồm họp tổ chuyên môn, họp hội đồng sư phạm, làm đồ dùng dạy học, mỗi buổi đều diễn ra sau giờ tan học và thường kéo dài suốt 2 tiếng.
Trên lý thuyết, GV được nghỉ thứ bảy, chủ nhật và 3 tháng hè nhưng vì áp lực phải nâng chuẩn để tồn tại, GV lại phải tham gia các lớp cử nhân, trung cấp chính trị, chương trình đổi mới... nên lúc nào họ cũng hối hả nhưng vẫn không đủ thời gian.
Cô Thanh Lan đang mang thai đứa con đầu lòng lo lắng: “Sau khi sinh, không biết em có thời gian để chăm sóc con không?”. Các GV đàn chị như cô Th. (Trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng - Q.9) dự định học xong cử nhân rồi sinh con nhưng vừa xong cử nhân thì lại đến trung cấp chính trị, thế là kế hoạch sinh con đành gác lại!
Chất lượng cuộc sống rất thấp
Chưa hết, nguyên nhân khiến GV tiểu học quá tải còn xuất phát từ những quy định của ngành cứ liên tục thay đổi. Thầy Nguyễn Tuấn Khanh - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Hiệp Bình Phước - phân tích: “Từ 4 năm nay, năm nào cũng có sự thay đổi về cách thức đánh giá HS khiến nhà trường và GV mệt nhoài”.
Thu nhập của buổi dạy thứ 2 thường bằng hoặc cao hơn buổi dạy chính khóa nhưng theo thầy Khanh, mức thu nhập đó cũng “khó bù được sự hao mòn sức khỏe”. Thầy Tuấn Khanh cho biết vợ chồng thầy đều là GV tiểu học ở những trường bán trú. Công việc bận bịu đến nỗi họ không còn thời gian để chăm sóc gia đình, nên chuyện giao tiếp bạn bè, xã hội trở thành không tưởng. “Chất lượng cuộc sống không thể nói là đạt!”- thầy Khanh khẳng định.
Năm nay là năm thứ năm cô Nguyễn Thị Thanh Lan đi dạy học. Nhà cô ở P. Tăng Nhơn Phú - Q.9, cách trường cô dạy (Trường Tiểu học Hiệp Bình Phước - Thủ Đức) 16 km nên ngày nào cô cũng phải dậy từ 5 giờ sáng để sửa soạn, tranh thủ coi lại giáo án lần cuối trước khi rời khỏi nhà vào 6 giờ 15 phút.
12 giờ làm việc mệt phờ
7 giờ kém 10, cô có mặt ở trường. Sau 15 phút cho các em vào ổn định lớp, 7 giờ 5 cô bắt đầu tiết dạy đầu tiên. Sau một tiếng 20 phút, 2 tiết học trôi qua, học sinh (HS) ra chơi, cô được giải lao 20 phút trước khi bước vào tiết 3 và dạy liền 3 tiết cho đến 11 giờ kém 5, tan học.
HS Trường Tiểu học Hiệp Bình Phước đều học bán trú và hai buổi, hầu hết giáo viên (GV) của trường được sắp xếp “kiêm” bảo mẫu buổi trưa, nên ngay sau khi tan học, cô Lan lại lo cho HS của mình đi rửa mặt, rửa tay, vào nhà ăn và xem chừng các em ăn trưa. Các em ăn xong, cô lại cho các em lần lượt đi vệ sinh, thay quần áo và vào phòng học để nghỉ. Lúc ấy đã 11 giờ 30, cô tranh thủ ngồi chấm bài cho đến 12 giờ thì tạm dừng công việc để ăn trưa rồi ngả lưng với HS lớp mình.
Thời gian như đã được lập trình sẵn. Đúng 13 giờ: cô thức giấc và tiếp tục ngồi chấm bài cho đến 13 giờ 30 - HS thức dậy - cô lại ổn định hàng lối cho các em tuần tự đi vệ sinh, thay quần áo và vào ăn bữa xế. 14 giờ, cô lại bắt đầu vào dạy buổi thứ 2.
Đúng 16 giờ 30, HS ra về, cô Lan nán lại để chấm nốt số bài của HS. Gần 18 giờ tối, sau 12 giờ làm việc mệt phờ, cô Lan mới về đến nhà. Khoảng 20 giờ 30 - 21 giờ, cô bắt đầu ngồi soạn giáo án. 23 giờ, ngày làm việc của cô Thanh Lan mới thực sự kết thúc.
Lúc nào cũng thấy không đủ thời gian
Nhưng đó mới chỉ là một ngày làm việc bình thường của người GV tiểu học ngày nay, bởi mỗi tháng ít nhất các cô còn có 9 buổi họp gồm họp tổ chuyên môn, họp hội đồng sư phạm, làm đồ dùng dạy học, mỗi buổi đều diễn ra sau giờ tan học và thường kéo dài suốt 2 tiếng.
Trên lý thuyết, GV được nghỉ thứ bảy, chủ nhật và 3 tháng hè nhưng vì áp lực phải nâng chuẩn để tồn tại, GV lại phải tham gia các lớp cử nhân, trung cấp chính trị, chương trình đổi mới... nên lúc nào họ cũng hối hả nhưng vẫn không đủ thời gian.
Cô Thanh Lan đang mang thai đứa con đầu lòng lo lắng: “Sau khi sinh, không biết em có thời gian để chăm sóc con không?”. Các GV đàn chị như cô Th. (Trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng - Q.9) dự định học xong cử nhân rồi sinh con nhưng vừa xong cử nhân thì lại đến trung cấp chính trị, thế là kế hoạch sinh con đành gác lại!
Chất lượng cuộc sống rất thấp
Chưa hết, nguyên nhân khiến GV tiểu học quá tải còn xuất phát từ những quy định của ngành cứ liên tục thay đổi. Thầy Nguyễn Tuấn Khanh - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Hiệp Bình Phước - phân tích: “Từ 4 năm nay, năm nào cũng có sự thay đổi về cách thức đánh giá HS khiến nhà trường và GV mệt nhoài”.
Thu nhập của buổi dạy thứ 2 thường bằng hoặc cao hơn buổi dạy chính khóa nhưng theo thầy Khanh, mức thu nhập đó cũng “khó bù được sự hao mòn sức khỏe”. Thầy Tuấn Khanh cho biết vợ chồng thầy đều là GV tiểu học ở những trường bán trú. Công việc bận bịu đến nỗi họ không còn thời gian để chăm sóc gia đình, nên chuyện giao tiếp bạn bè, xã hội trở thành không tưởng. “Chất lượng cuộc sống không thể nói là đạt!”- thầy Khanh khẳng định.
Năm học này, Việt vẫn phát huy được thành tích đã đạt được của năm học trước. Trong kì thi Viết chữ đẹp vòng sơ khảo cấp huyện, con đạt giải Nhất (2 điểm 10). Con đang luyện để chuẩn bị thi vòng chung khảo vào 6-2. Mẹ chúc con đạt giải Nhất và mẹ tin tươnge con trai mẹ sẽ đạt được. Chúc con thành công.
1. Đọc truyện thiếu nhi thật nhiều
Đây là cách học hỏi tốt nhất để các bạn có một bài tập làm văn hay và sâu sắc. Đọc nhiều truyện thiếu nhi không những giúp chúng ta hiểu từ ngữ tiếng Việt, học được những cách dùng từ, hình ảnh hay của tác giả , mà còn giúp người đọc rèn luyện khả năng sáng tạo và trí tưởng tượng trong môn này.
2. khảo sát thực tế
Nguồn cảm hứng văn học nào cũng bắt nguồn từ thực tế cuộc sống. Cố gắng quan sát những cử chỉ, hành động và sự việc xảy ra xung quanh chúng ta, bạn sẽ những ý tưởng cần thiết trong bài văn của mình.
3. Biến tiết học tiếng Việt trở nên thú vị
Tiết tiếng Việt buồn chán ư ? Không hề! Các bạn hãy "hô biến" nó trở thành một tiết học lí thú bằng cách tạo dựng nhóm thi đua với nhau, cùng nhau xây dựng bài học. Các bạn có thể thể hiện khả năng diễn xuất, giọng kể của mình qua những bài tập đọc được học trên lớp. Chắc chắn, tiết học của các bạn sẽ thật sôi nổi và thú vị.
4. Soạn bài trước ở nhà
Việc soạn bài ở nhà cũng rất quan trọng vì khi đó các bạn đã đọc bài và tham khảo trước. Khi vào lớp, mọi câu hỏi được đặt ra về bài đó, bạn đều có thể dễ dàng trả lời và trở thành "ngôi sao" của tiết học đó.
5. Nghỉ ngơi
Học tiếng Việt luôn kèm theo đó là sự nghỉ ngơi. Chỉ khi được nghỉ ngơi, thư giãn thật sự thì bạn mới có thể học tốt hơn và có khả năng sáng tạo phong phú hơn.
6. Nghe thầy cô giảng
Tập trung chú ý nghe thầy cô giảng bài cũng là một cách hữu ích guíp chúng ta học giỏi môn này hơn đấy. Chăm chú nghe giảng sẽ học được nhiều điều hay mà thầy cô truyền thụ cho chúng ta.
Môn Tiếng Việt học cực dễ đối với các bạn bẩm sinh đã yêu văn, nhưng nếu hiểu và cần cù học hỏi thì các tiết tiếng Việt sẽ trở nên dễ dàng thú vị đối với cả những ai sợ nó.
Đây là cách học hỏi tốt nhất để các bạn có một bài tập làm văn hay và sâu sắc. Đọc nhiều truyện thiếu nhi không những giúp chúng ta hiểu từ ngữ tiếng Việt, học được những cách dùng từ, hình ảnh hay của tác giả , mà còn giúp người đọc rèn luyện khả năng sáng tạo và trí tưởng tượng trong môn này.
2. khảo sát thực tế
Nguồn cảm hứng văn học nào cũng bắt nguồn từ thực tế cuộc sống. Cố gắng quan sát những cử chỉ, hành động và sự việc xảy ra xung quanh chúng ta, bạn sẽ những ý tưởng cần thiết trong bài văn của mình.
3. Biến tiết học tiếng Việt trở nên thú vị
Tiết tiếng Việt buồn chán ư ? Không hề! Các bạn hãy "hô biến" nó trở thành một tiết học lí thú bằng cách tạo dựng nhóm thi đua với nhau, cùng nhau xây dựng bài học. Các bạn có thể thể hiện khả năng diễn xuất, giọng kể của mình qua những bài tập đọc được học trên lớp. Chắc chắn, tiết học của các bạn sẽ thật sôi nổi và thú vị.
4. Soạn bài trước ở nhà
Việc soạn bài ở nhà cũng rất quan trọng vì khi đó các bạn đã đọc bài và tham khảo trước. Khi vào lớp, mọi câu hỏi được đặt ra về bài đó, bạn đều có thể dễ dàng trả lời và trở thành "ngôi sao" của tiết học đó.
5. Nghỉ ngơi
Học tiếng Việt luôn kèm theo đó là sự nghỉ ngơi. Chỉ khi được nghỉ ngơi, thư giãn thật sự thì bạn mới có thể học tốt hơn và có khả năng sáng tạo phong phú hơn.
6. Nghe thầy cô giảng
Tập trung chú ý nghe thầy cô giảng bài cũng là một cách hữu ích guíp chúng ta học giỏi môn này hơn đấy. Chăm chú nghe giảng sẽ học được nhiều điều hay mà thầy cô truyền thụ cho chúng ta.
Môn Tiếng Việt học cực dễ đối với các bạn bẩm sinh đã yêu văn, nhưng nếu hiểu và cần cù học hỏi thì các tiết tiếng Việt sẽ trở nên dễ dàng thú vị đối với cả những ai sợ nó.
Đề bài : Viết một đoạn văn (ít nhất 10 câu) nói về một loài hoa em thích.
Bài làm : Nhà em trồng rất nhiều loài hoa như ti-gôn, cúc, loa kèn,.... Mỗi hoa có một vẻ đẹp riêng nhưng với em đẹp nhất là cây hoa trạng nguyên. Cây hoa này mẹ trồng tặng em nhân dịp em vào lớp một cùng với lời chúc : "Chúc con trai mẹ học giỏi và trở thành trạng nguyên giống tên hoa." Em yêu cây hoa lắm, nhất là những lúc cây ra hoa. Hoa trạng nguyên nở vào mùa đông và cứ giữ mãi vẻ đẹp cho đến tận mùa xuân. Trời càng rét, hoa càng rực rỡ như muồn dâng màu đỏ thắm của mình để xua đi cái lạnh mùa đông. Mỗi bông hoa có nhiều cánh mọc xoè ra xung quanh. Cánh hoa giống hệt một chiếc lá màu đỏ thắm. Ở giữa những cánh hoa là những nhị hoa màu hồng và những cái nhuỵ màu vàng trông giống như những cái miệng xinh xinh đang nhoẻn cười. Mỗi buổi chiều đi học về, em lại đứng bên cây trạng nguyên ngắm nhìn những bông hoa không biết chán. Lời nói của mẹ hôm nào lại văng vẳng bên tai em. Em thầm cảm ơn mẹ đã tặng em cây hoa đầy ý nghĩa này. Em sẽ cố gắng trở thành một "Trạng nguyên nhỏ tuổi" như mẹ hằng mong ước.
Bài làm : Nhà em trồng rất nhiều loài hoa như ti-gôn, cúc, loa kèn,.... Mỗi hoa có một vẻ đẹp riêng nhưng với em đẹp nhất là cây hoa trạng nguyên. Cây hoa này mẹ trồng tặng em nhân dịp em vào lớp một cùng với lời chúc : "Chúc con trai mẹ học giỏi và trở thành trạng nguyên giống tên hoa." Em yêu cây hoa lắm, nhất là những lúc cây ra hoa. Hoa trạng nguyên nở vào mùa đông và cứ giữ mãi vẻ đẹp cho đến tận mùa xuân. Trời càng rét, hoa càng rực rỡ như muồn dâng màu đỏ thắm của mình để xua đi cái lạnh mùa đông. Mỗi bông hoa có nhiều cánh mọc xoè ra xung quanh. Cánh hoa giống hệt một chiếc lá màu đỏ thắm. Ở giữa những cánh hoa là những nhị hoa màu hồng và những cái nhuỵ màu vàng trông giống như những cái miệng xinh xinh đang nhoẻn cười. Mỗi buổi chiều đi học về, em lại đứng bên cây trạng nguyên ngắm nhìn những bông hoa không biết chán. Lời nói của mẹ hôm nào lại văng vẳng bên tai em. Em thầm cảm ơn mẹ đã tặng em cây hoa đầy ý nghĩa này. Em sẽ cố gắng trở thành một "Trạng nguyên nhỏ tuổi" như mẹ hằng mong ước.
Đăng ký:
Bài đăng (Atom)
